Türkiye-Sırbistan İş Forumu’nda Yaptıkları Konuşma

07.10.2019

Sayın Cumhurbaşkanı Değerli Dostum,

Saygıdeğer Bakanlar,

İş Dünyasının Kıymetli Temsilcileri,

Hanımefendiler,

Beyefendiler,

Sizleri en kalbi duygularımla, sevgiyle, saygıyla selamlıyorum. 2017 yılında, bundan tam iki sene önce ziyaret ettiğim Sırbistan’ı diplomatik ilişkilerimizin 140. yıldönümünde tekrar ziyaret etmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum. Sözlerimin hemen başında nazik daveti ve mükemmel ev sahipliği için Sayın Vuçiç’e huzurlarınızda bir kez daha teşekkür etmek istiyorum.

Ziyaretimizin ve bu güzel toplantımızın verimli geçmesini, her iki ülke için hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Sırbistan ile kökleri asırlara uzanan sağlam dostluk bağlarımız bulunuyor. Türkçede ve Sırpçada çok sayıda ortak kelime, bu güzel coğrafyayı, Balkanlar’ı anlatan şiirlerimiz, türkülerimiz var. Bu ortak paydaların dünyada çok az ülkeye nasip olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. Sırbistan bizim için dost, Balkanlar’da barış ve istikrar için ise kilit ülkedir. Bakan arkadaşlarım ve Türk iş dünyasının önde gelen temsilcileriyle gerçekleştirdiğimiz bu ziyaret, Sırbistan’la ilişkilerimize atfettiğimiz önemin aslında bir sembolüdür. Başta Sayın Vuçiç olmak üzere Sırbistan makamlarının da aynı hissiyatı, aynı hassasiyeti taşıdıklarını yakinen biliyorum.

Son dönemde Türkiye-Sırbistan ikili ilişkilerinde gerçekten muazzam bir ivme yakaladık. Ülkelerimiz arasında çok sayıda üst düzey ziyaret gerçekleştirdik. İlişkilerimizi Sayın Vuçiç’in geçen yıl ülkemizi ziyareti sırasında Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi’nin ilk toplantısını yaparak yeni bir merhaleye taşıdık. İkinci Konsey Toplantısı’nı ise bu ziyaretimiz esnasında düzenlemiş bulunuyoruz. Konsey mekanizması sayesinde belli periyotlarla gündemimizdeki konuları ele alıyor, karara bağlıyor, hepsinden önemlisi aldığımız kararların sonuçlarını değerlendirme fırsatı yakalıyoruz. Bunun yanında, iki ülke arasında Karma Ekonomik Komisyon, Kara Ulaştırması Karma Komisyonu gibi ortak mekanizmalar oluşturduk. Sırbistan’da Türk-Sırp İş Derneği’nin kurulmasını destekledik.

Kıymetli Dostlar,

Burada bir noktayı altını çizerek ifade etmek istiyorum. Bir yerde niyet varsa, inanç varsa, imkân da muhakkak bulunur. Azim ve kararlılık olduğu müddetçe hiçbir engel aşılamayacak kadar büyük değildir. Türkiye ile Sırbistan arasında her alanda ikili münasebetlerin ilerletilmesi noktasında çok güçlü bir irade olduğunu biliyorum. Son dönemdeki başarılarımız işte bu güçlü iradenin birer yansımasıdır. Elbette geldiğimiz seviyeyi yeterli görmüyoruz. İki ülke olarak işbirliğimizi daha da derinleştirmek, çeşitlendirmek, yeni alanlara teşmil etmek istiyoruz. Nitekim bu çabalarımızın meyvelerini toplamaya başladık. Türkiye ile Sırbistan arasında 2010 yılında imzaladığımız Serbest Ticaret Anlaşması’nı her iki ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda geçtiğimiz yıl revize ettik. Anlaşma geçen Haziran ayında yürürlüğe girdi. Bu anlaşmayla mal ticaretinin yanı sıra telekomünikasyon, finans, ulaştırma ve elektronik ticaret gibi sektörlerde ve tarım alanında ikili ticaretin ivme kazanmasını bekliyoruz.

Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalandığı 2010 yılından bu yana ikili ticaret hacmimiz yüzde 200 arttı. 2018 yılında ise rekor kırarak 1,2 milyar dolar seviyesini yakaladık. 2019 yılının ilk 8 ayında ise bu rakam 819 milyon dolara ulaştı. Bu sene geçen yılki rekorumuzun da üzerine çıkacağımıza inanıyorum. İnşallah bu rakamı kısa vadede 2 milyar dolara, daha sonra da 5 milyar dolar seviyesine yükseltmeyi hedefliyoruz. Kuşkusuz bu hedefi yakalayabilmemiz için hepimize, bilhassa da siz işadamlarına önemli görevler düşüyor. Biz üzerimize düşeni her iki ülkenin Cumhurbaşkanı olarak yapmaya hazırız, siz iş adamlarımızın da gereken çabayı göstermesini bekliyoruz.

Değerli Dostlar,

Bugün Cumhurbaşkanı Sayın Vuçiç ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerimizi verimli bir şekilde tamamladık. Kültür, aile, savunma, bilim, sanayi ve teknoloji, güvenlik, KOBİ’lerin desteklenmesi alanlarında 9 adet ikili anlaşma imzaladık. Sırbistan Balkanların tam merkezindeki stratejik konumuyla, iş ortamıyla, uygun ve nitelikli iş gücüyle, teşviklerle, yatırımcılarımız için büyük fırsatlar barındırıyor. Sırbistan ile sadece ticaretimiz değil, karşılıklı yatırımlarımız da artıyor. Yatırımlarımız ile Sırbistan’da yaklaşık 8 bin kişiye şu an itibariyle istihdam sağlıyoruz. Tekstil ve hazır giyim, otomotiv yan sanayi, makine, bankacılık, turizm gibi pek çok sektörde firmalarımızın yatırımları bulunuyor. 2015 yılı itibariyle 130 civarında olan Sırbistan’da faaliyet gösteren Türk firma sayısının hali hazırda 800’ü geçtiğini biliyoruz. Sırbistan’da 2011 yılında 1 milyon dolar civarında olan Türk yatırımları büyük bir sıçrama yaparak 2018 yılında 200 milyon dolara ulaştı, nereden nereye.

Yarın tekstil, otomotiv ve makine yan sanayi sektörlerinde faaliyet gösteren 6 fabrikamızın toplu açılışını yapacağız, ayrıca bir fabrikamızın da temel atma törenini gerçekleştireceğiz. Böylece Sırbistan’daki Türk yatırım zincirine yeni altın halkalar eklemiş olacağız. İşbirliğimizi ilerletebileceğimiz bir diğer önemli alan, müteahhitlik sektörüdür. Müteahhitlerimiz dünyanın farklı bölgelerinde havalimanı, metro, otoyol, köprü, tünel, endüstriyel tesis, doğal gaz ve petrol rafinerileri, enerji santrali, toplu konut gibi büyük ölçekli projeleri başarıyla tamamladılar. Şimdi bu ciddi tecrübeyi Sırbistan’a da aktarmak, altyapı ve üst yapı projelerinde yer almak istiyorlar. Müteahhitlik firmalarımız Sırbistan’da hali hazırda toplamda 17 adet proje ile yaklaşık 395 milyon dolarlık iş hacmine sahiptir. Bu projelerin 15 tanesinin 2018 yılı ve sonrasında hayata geçirilmesi bizim için önemli bir referanstır. Yarınki temel atma töreniyle Belgrad-Saray Bosna Otoyolu Projesi’nin inşasına başlıyoruz. İlk etabı 250 milyon dolar değerindeki proje, bölgedeki ticari, ekonomik, kültürel, insani ilişkilerin güçlenmesini sağlayacaktır. Sevgili dostum, Sayın Vuçiç’in de çok doğru bir şekilde inanıyorum ki, tespit ettiği gibi bu yalnızca bir yol projesi değildir, her yönüyle bir barış projesidir. Resmi makamlarımız ve Taşyapı firmamız muhataplarıyla beraber teknik çalışmaları devam ettiriyor. Sırbistan’ın Sancak bölgesindeki yolların da ıslahı için çalışmalara başladık.  Şüphesiz bütün bu başarı hikayelerinin yazılmasında kıymetli dostum Vuçiç’in katkılarını ifade etmem gerekiyor.

Sayın Cumhurbaşkanı firmalarımıza destek olmanın yanında, onların sorunları, sıkıntılarıyla da bizzat ilgileniyor. Zatı devletlerine samimi destekleri için ülkem ve iş adamlarımız adına en kalbi şükranlarımı sunuyorum. Bu desteğin önümüzdeki süreçte artarak devam edeceğine inanıyorum.

Değerli Katılımcılar,

Pek çok tarihi ve doğal güzelliğe ev sahipliği yapan Türkiye ile Sırbistan’ın ilişkilerini geliştirebileceği alanlardan biri de belki de en önemlisi de turizmdir. 2018 yılında Sırbistan’dan ülkemize gelen turist sayısı yüzde 53 oranında artış göstererek, rekor kırdı. Böylelikle 225 bin Sırp turisti ülkemizde ağırladık. Türkiye’den de 97 binin üzerinde turist Sırbistan’ı ziyaret etti. Bu sayının içinde bulunduğumuz yıl daha da artacağını düşünüyorum.

Sözlerimi bitirmeden önce burada bulunan her iki ülkenin iş adamlarına bir çağrıda bulunmak istiyorum. Sırbistan’la sahip olduğumuz vizyon birliği bölge için büyük bir fırsattır. Gelin Sırbistan’la ilişkilerimizin ekonomik boyutunu hep birlikte daha da güçlendirelim. Bizler iki ülkenin Cumhurbaşkanı ve Hükümetleri olarak siz iş adamlarımızın, girişimcilerimizin her daim yanındayız. Sayın Vuçiç ile birlikte sizlere gereken her türlü desteği vermeye hazırız. Kıymetli Sırp girişimcilere de ülkemizin onlarca yıllık tecrübelerinden daha fazla istifade etmeleri çağrısında bulunuyorum. Siz her iki ülkenin iş adamlarından, iş birliği içinde iki ülkenin potansiyelinden tam anlamıyla yararlanılacak projeler geliştirmenizi bekliyoruz.

Bu düşüncelerle sözlerime son verirken, burada sizlerle bir araya gelmemizi sağlayan bu organizasyona öncülük eden Sırbistan Ticaret ve Sanayi Odası ile Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu’na özellikle teşekkürlerimi iletiyorum.

Toplantımızın her iki ülke için yeni iş birliklerine, yeni projelere, yeni yatırımlara kapı aralamasını diliyor, sizleri bir kez daha sevgiyle, saygıyla selamlıyorum.