Türkiye-Avrupa Birliği Derneği Tarafından Düzenlenen "Helsinki Zirvesi Ardından Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri" Konulu Panelin Açılışında Yaptıkları Konuşma
15.12.1999
"DEĞERLİ MİSAFİRLER,
ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN DOKUSUNDA MEYDANA GELEN KÖKLÜ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜMLER DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİNİ DE ÇEŞİTLENDİRMİŞTİR. SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN FAALİYETLERİNİN YOĞUNLUĞU ARTIK BİR ÜLKENİN DIŞ POLİTİKA ALANINDAKİ ETKİNLİĞİNİN VAZGEÇİLMEZ BİR UNSURU HALİNE GELMİŞTİR. TÜRKİYE-AB DERNEĞİ'NİN ÇALIŞMALARINI BU BAĞLAMDA TAKDİRLE KARŞILIYORUM. AB'NİN HELSİNKİ ZİRVESİ'YLE İLGİLİ BU TOPLANTIYI FEVKALÂDE ÖNEMLİ, YARARLI VE ZAMANLI BİR GİRİŞİM OLARAK GÖRÜYOR, TERTİPLEYENLERİ KUTLUYORUM.
CARDIFF ZİRVESİ'NİN ARDINDAN DA TÜRKİYE-AB DERNEĞİ 19 HAZİRAN 1998'DE BENZER BİR TOPLANTI DÜZENLEMİŞTİ. O TARİHTEKİ DUYGULARIMIZI HATIRLIYORUM. 1997 ARALIK AYINDA YAPILAN AB ZİRVESİ'NİN TÜRKİYE'YE KARŞI AYRIMCILIK GETİREN KARARLARININ YARATTIĞI DERİN BİR HAYAL KIRIKLIĞI İÇİNDEYDİK. GEÇTİĞİMİZ ELLİ YIL BOYUNCA BİRLİKTE MÜDAFAA ETTİĞİMİZ ORTAK DEĞERLERE KARŞI BİR HAKSIZLIK OLARAK DA TELÂKKİ ETTİĞİMİZ BU AYRIMCILIĞA KARŞI TEPKİ DOLUYDUK. O TOPLANTIDA YAPTIĞIM KONUŞMADA, "LÜKSEMBURG ZİRVESİ KARARLARIYLA TÜRKİYE'YE KARŞI YAPILMIŞ OLAN AYRIMCILIK TÜRK HALKINI İNCİTMİŞTİR. BU AYRIMCILIĞA KARŞI 14 ARALIK 1997 TARİHLİ HÜKÜMET AÇIKLAMASIYLA GEREKEN TEPKİ GÖSTERİLMİŞTİR. TÜRKİYE BU TEPKİSİNDE YALNIZ DA KALMAMIŞTIR. TÜRKİYE'YE KARŞI HAKSIZLIK YAPILDIĞI KANAATİ AVRUPA'DAKİ DOSTLARIMIZ TARAFINDAN OLDUĞU KADAR ABD TARAFINDAN DA PAYLAŞILMAKTADIR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN GELECEKTEKİ YAPISININ DA ŞEKİLLENDİĞİ BİR DÖNEMDE TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİNİN TALİHSİZ BİR TIKANIKLIKLA KARŞI KARŞIYA KALMASI TABİATIYLA ARZU EDİLMEYEN BİR GELİŞMEDİR. BUNUNLA BERABER, TÜRKİYE BÜYÜK BİR DEVLETTİR. HİSLERİYLE HAREKET ETMEZ.. BU KERE DE SERİNKANLI DAVRANMAYA DEVAM EDECEKTİR. ZİRA, DIŞ POLİTİKADA İYİ YA DA KÖTÜ 'SON' YOKTUR. DIŞ POLİTİKA, İNİŞLERİ VE ÇIKIŞLARI OLAN BİR SÜREÇTİR. ULUSAL HEDEFLERİN GERÇEKLEŞMESİ BAZEN ZAMAN ALIR. ANCAK, HAKLILIĞIMIZA İNANCIMIZI YİTİRMEZSEK, YOLUMUZA KARARLILIKLA DEVAM EDERSEK VARACAĞIMIZ YERE VARMAKTAN BİZİ KİMSE ALIKOYAMAZ" DEMİŞTİM. BU DOĞRULTUDA TARAFIMIZDAN HER DÜZEYDE YOĞUN ÇABA SARFEDİLMİŞTİR. BU ÇABALARIMIZDA DEMOKRATİK VE ÇOĞULCU AVRUPA'NIN DOSTLARI BİZİMLE BİRLİKTE MÜCADELE ETMİŞLERDİR. BU AĞIR İŞLEYEN BİR SÜREÇ OLMUŞTUR. ANCAK, HER GEÇEN GÜN VE HER ZİRVEDE GELİŞME KAYDEDEREK HELSİNKİ'YE KADAR GELİNMİŞTİR. HELSİNKİ'DE ALINAN KARARLA NİHAYET İKİ YIL ÖNCEKİ TARİHİ HATA DÜZELTİLMİŞTİR. BU BÜYÜK BİR BAŞARIDIR. BU BAŞARIDA PAYI OLAN HERKESE BAŞTA SAYIN BAŞBAKAN OLMAK ÜZERE DEVLETİM VE MİLLETİM ADINA TEŞEKKÜR EDİYORUM. BURADA BİRAZ EVVEL KONUŞAN SAYIN İRTEMÇELİK'E DE TEŞEKKÜR EDİYORUM, AVRUPA BİRLİĞİ ÜYESİ TÜM DOSTLARIMIZA DA TEŞEKKÜR EDİYORUM. AB DÖNEM BAŞKANI FİNLANDİYA'NIN CUMHURBAŞKANI DEĞERLİ DOSTUM SAYIN AHTİSAARİ'YE VE FİNLANDİYA BAŞBAKANI SAYIN LİPPONEN, FRANSA CUMHURBAŞKANI DOSTUM SAYIN CHIRAC, AVUSTURYA CUMHURBAŞKANI DOSTUM SAYIN KLESTİL, ALMANYA BAŞBAKANI DOSTUM SAYIN SCHRÖDER, İNGİLTERE BAŞBAKANI DOSTUM SAYIN BLAIR, HOLLANDA BAŞBAKANI SAYIN KOK, İSPANYA BAŞBAKANI SAYIN AZNAR ADAYLIĞIMIZ İÇİN BÜYÜK GAYRET SARFETTİLER. ABD BAŞKANI CLINTON DA BU SONUCUN ALINMASINDA ÖNEMLİ KATKILAR SAĞLADI. HEPSİNE AYRI AYRI TEŞEKKÜR ETMEK İSTİYORUM.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ AB ZİRVESİ, SADECE ÜLKEMİZ AÇISINDAN DEĞİL AVRUPA AÇISINDAN DA TARİHİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR. ZİRA, TÜRKİYE'YE DİĞER ADAYLARLA EŞİT HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERE SAHİP ADAYLIK STATÜSÜNÜN RESMEN TANINMASIYLA AVRUPA BİRLİĞİ KÜLTÜREL FARKLILIKLARI ZENGİNLİK KAYNAĞI OLARAK GÖREN DEMOKRATİK, BÜTÜNLEŞMİŞ AVRUPA PROJESİNE BAĞLILIĞINI ORTAYA KOYMUŞTUR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN DİN TEMELİNDE TARİF EDİLMESİ YÖNÜNDEKİ EĞİLİMLERE DUR DİYEN BU KARAR, SON GÜNLERİNİ YAŞAMAKTA OLDUĞUMUZ VE DİNİ, ETNİK, KÜLTÜREL, İDEOLOJİK BÖLÜNMELER VE ÇATIŞMALARLA DOLU BİNYILA DA ANLAMLI BİR NOKTA KOYMUŞTUR. AVRUPA'NIN TARİHİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLAMAKTADIR. BU DÖNEM ESKİSİNDEN FARKLI OLACAKTIR, OLMALIDIRL AYNI DEĞER VE İDEALLERİ PAYLAŞAN ANAYASAL DEMOKRASİLERİN DAYANIŞMASI ÜZERİNE BİNA EDİLMİŞ BİR BİRLEŞMİŞ AVRUPA UFUKTA GÖZÜKMEKTEDİR. BU YENİ AVRUPA'YI HEP BİRLİKTE İNŞA EDECEĞİZ.
ESASEN, MERHUM İSMET İNÖNÜ 1957'DE KURULMUŞ OLAN VE 1959 YILINDA MÜRACAAT ETTİĞİMİZ, O ZAMANKİ ADIYLA AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU'YLA 1963'DE ORTAKLIK ANLAŞMAMIZI İMZALARKEN SADECE KENDİMİZİN DEĞİL AVRUPA'NIN HEDEFLERİNE DE ŞU SÖZLERLE İŞARET EDİYORDU: "AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU BEŞERİYET TARİHİ BOYUNCA İNSAN ZEKÂSININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESERDİR. BU ESER, MÜSTAKBEL NESİLLERE BIRAKILACAK EN BÜYÜK MİRASTIR." BEN DE 1967 YILINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ BAŞBAKANI OLARAK BRÜKSEL'DE TÜRKİYE-AET ORTAKLIK KONSEYİ'NİN AÇILIŞ TOPLANTISINDA YAPTIĞIM KONUŞMADA ŞU HUSUSLAR ÜZERİNDE DURMUŞTUM: "TÜRKİYE İÇİN AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU DEMOKRASİ DÜZENİNİN GERÇEK BİR BAŞARISIDIR. TOPLULUK İLE AYNI DEMOKRASİ ANLAYIŞ VE İDEALİNE SIKI SIKIYA BAĞLI OLAN TÜRKİYE'NİN ALTILAR'IN SAFINDA TEREDDÜTSÜZCE YER ALMASININ SEBEPLERİNDEN BİRİ DE BUDUR. TÜRKİYE, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU GİBİ FERDE ÖNCELİK VE FERDİ TEŞEBBÜSE BÜYÜK DEĞER VEREN HÜRRİYET VE DEMOKRASİ NİZAMININ MİLLETLERİ REFAH VE MUTLULUĞA GÖTÜRECEĞİNE İNANMAKTADIR."
TÜRKİYE, BU İNANCA VE BU HEDEFLERE HER ZAMAN BAĞLI KALMIŞTIR, KALMAYA DA DEVAM EDECEKTİR. TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK HEDEFİ İKİ YÜZYILA YAKLAŞAN BİR ÇAĞDAŞLAŞMA SÜRECİNİN SONUCU OLAN KENDİ ÖZGÜR TERCİHİDİR. İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDAN SONRA AVRUPA'NIN YENİDEN YAPILANMASI ÇERÇEVESİNDE OLUŞTURULAN TÜM AVRUPA KURUMLARININ ÜYESİ OLMUŞTUR. 1963 YILINDA ORTAK ÜYE OLDUĞU, 1996 YILINDA GÜMRÜK BİRLİĞİ GERÇEKLEŞTİRDİĞİ AVRUPA BİRLİĞİ'YLE 10 ARALIK 1999'DA TAM ÜYE ADAYI OLARAK YENİ BİR DÖNEM BAŞLATMIŞTIR. BU YENİ DÖNEMİN ÖNGÖRÜLENDEN DAHA KISA SÜREDE BİZİ TAM ÜYELİĞE GÖTÜRECEĞİNE YÜREKTEN İNANIYORUM.
TÜRKİYE, SADECE BÜYÜK BİR AVRUPA DEVLETİ DEĞİL GENİŞ BİR COĞRAFYANIN BARIŞ, İSTİKRAR VE REFAHINDA NAZIM BİR ROL OYNAYAN BÜYÜK BİR DÜNYA DEVLETİDİR. AB İÇİNDE BU BÜYÜKLÜĞÜYLE ORANTILI SORUMLU VE AĞIRLIKLI BİR ÜYE OLACAKTIR.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ ZİRVESİ KARARINDAKİ İFADEYLE TÜRKİYE ARTIK "DİĞER ADAY ÜLKELERLE AYNI KISTASLARA TABİ OLARAK BİRLİĞE KATILMAYA YÖNELMİŞ BİR ADAY ÜLKEDİR." KARARDA TÜRKİYE'NİN KATILMA ÖNCESİ STRATEJİSİNDEN YARARLANDIRILMASI, BU YOLLA DESTEKLENMESİ DE KARARLAŞTIRILMIŞTIR. BUNUN ANLAMI, TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİNE HAZIRLANMAK İÇİN DİĞER ADAYLAR GİBİ BİRLİK FONLARINDAN YARARLANDIRILACAĞIDIR. TÜRKİYE AYNI ZAMANDA TOPLULUĞUN MUHTELİF PROGRAMLARINA DA DİĞER ADAYLAR GİBİ KATILABİLECEKTİR. AYRICA, BİR KATILMA ORTAKLIĞI TESİS EDİLECEKTİR. KATILMA ORTAKLIĞI ADAY ÜLKENİN AB KOMİSYONU'YLA BİRLİKTE TAM ÜYELİĞE HAZIRLIK İÇİN GELİŞTİRECEĞİ BİR MEKANİZMADIR. DOLAYISIYLA, ÖNÜMÜZDEKİ YENİ DÖNEMDE ATILACAK ADIMLAR AB KOMİSYONU İLE BİRLİKTE SAPTANACAKTIR. TÜRKİYE'NİN AMACI, BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ BUNDAN BÖYLE DE AVRUPA BİRLİĞİ'NİN STANDARTLARINI EN KISA ZAMANDA YAKALAMAKTIR. SADECE KOPENHAG KRİTERLERİNE DEĞİL MAASTRİCHT ŞABLONUNA VE AVRUPA PARASAL BİRLİĞİ ŞARTLARINA UYUM SAĞLAMAK İÇİN DE HAZIRLANMAK DURUMUNDAYIZ. BU, ESASEN, TÜRKİYE'NİN DAHA İLERİYE GİTMEK, DAHA ZENGİNLEŞMEK, REFAH VE MUTLULUĞA DAHA ÇABUK ULAŞMAK İÇİN KENDİ KENDİSİNE KOYDUĞU BİR HEDEFTİR.
TÜRKİYE BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA BAŞLATMIŞ BULUNDUĞU KÖKLÜ REFORM SÜRECİNİ ARTIK HER ALANDA DAHA DA HIZLANDIRARAK SÜRDÜRMEK SORUMLULUĞUYLA KARŞI KARŞIYADIR. BUNDAN BÖYLE NE ZAMAN ÜYE OLACAĞIMIZI BELİRLEMEK BİRAZ DA BİZİM KENDİ ELİMİZDEDİR. HUKUKİ ALANDA AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM İÇİN TAM ÜYELİK MÜRACAATI VE GÜMRÜK BİRLİĞİ İLE BİRLİKTE BAŞLATILMIŞ OLAN UYUM ÇALIŞMALARINA YENİ BİR HIZ KAZANDIRILACAKTIR. BU NOKTADA GÖZDEN KAÇIRILMAMASI GEREKEN HUSUS, TÜRKİYE'NİN DİĞER ADAY ÜLKELERDEN ÖNEMLİ BİR FARKI OLDUĞUDUR. TÜRKİYE, ADAY ÜLKELER İÇİNDE, AB İLE GÜMRÜK BİRLİĞİNE SAHİP YEGÂNE ÜLKEDİR. BU DA TAM ÜYELİĞE GİDEN YOLDA BİZE BÜYÜK BİR AVANTAJ SAĞLAMAKTADIR.
TOPLULUK MÜKTESEBATINA UYUM ÇALIŞMALARI YAPARKEN BİR YANDAN DA İDARİ YAPIMIZI YENİDEN GÖZDEN GEÇİRMELİ, BU ÇERÇEVEDE GEREKEN YASAL VE ANAYASAL DÜZENLEMELERİ YAPMALIYIZ. AVRUPA BİRLİĞİ VATANDAŞA EN YAKIN DÜZEYDE KARAR ALAN BİR DEVLET YAPISINI ÖNGÖRMEKTEDİR. BU ESASEN BİZİM DE HEDEFİMİZDİR. BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA DAHA HIZLI ADIMLAR ATMALIYIZ.
SİYASİ KRİTERLER ALANINDA ATACAĞIMIZ ADIMLAR DA BELLİDİR. İNSAN HAKLARI STANDARTLARIMIZI YÜKSELTMEK DURUMUNDAYIZ. AVRUPA KONSEYİ'NİN KURULUŞUNDAN BU YANA ÜYESİ OLAN TÜRKİYE BU STANDARTLARIN NE OLDUĞUNU VE EKSİKLİKLERİNİN NELER OLDUĞUNU GAYET İYİ BİLMEKTEDİR. BU EKSİKLİKLERİ GİDERMEK İÇİN SÜRATLE HAREKETE GEÇMELİYİZ.
TÜRKİYE, BÜTÜN BU UYULMASI GEREKEN KRİTERLERE UYMA İRADESİNE SAHİPTİR. BU KRİTERLERE ÇOK KISA BİR ZAMAN ZARFINDA UYUM SAĞLANACAĞINDAN KİMSENİN ŞÜPHESİ OLMAMASI GEREKİR. HEMEN ŞUNU BURADA SÖYLEYEYİM Kİ BU KRİTERLERE UYMA BU HEDEFLERE ULAŞMA BAŞKALARINI MEMNUN ETMEK İÇİN DEĞİLDİR. BUNLARIN HEPSİ TÜRK MİLLETİNİN TÜRK HALKININ İYİLİĞİ İÇİNDİR.
ŞİMDİ ÜZERİNDE DURULMASI GEREKEN HUSUS, UYUM ÇALIŞMALARI ÇERÇEVESİNDE TARAFIMIZDAN ATILACAK ADIMLARI BİR TAKVİME BAĞLAMAK VE BUNLARIN İCABINI YAPMAK İÇİN SÜRATLE HAREKETE GEÇMEKTİR.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ KARARI'NIN BAZI PARAGRAFLARININ BİZİM AÇIMIZDAN TARTIŞMALI YÖNLERİ BULUNDUĞU DA BİR VAKIADIR. ANCAK UNUTULMAMASI GEREKİR Kİ, BU KARAR BİZİM TEMSİL EDİLMEDİĞİMİZ 15 ÜYELİ AB KONSEYİ TARAFINDAN ALINMIŞTIR VE YUNANİSTAN İLE DİĞER 14 ÜYE ARASINDAKİ MÜZAKERELERİN SONUCUNDA OLUŞMUŞ BİR AL-VER DENGESİNİ YANSITMAKTADIR. BUNUNLA BERABER, TARTIŞMALI UNSURLAR İHTİVA EDEN PARAGRAFLARA BAĞLAYICI KESİN HÜKÜMLER KONULMAMASINA ÖZEN GÖSTERİLMİŞTİR. ESASEN, FİNLANDİYA BAŞBAKANININ BAŞBAKAN ECEVİT'E GÖNDERDİĞİ MEKTUPTA BU KONUYA AÇIKLIK DA GETİRİLMİŞTİR. KARARIN ALINDIĞI 10 ARALIK GÜNÜ BENİ TELEFONLA ARAYAN FRANSA CUMHURBAŞKANI CHIRAC'IN BANA AYNEN SÖYLEDİĞİ ŞUDUR; "TÜRKİYE' HERHANGİ BİR ŞARTA BAĞLI OLMAKSIZIN ADAY İLAN EDİLMİŞTİR" .
KIBRIS PARAGRAFI ÜZERİNDE DURMAK İSTİYORUM: BU PARAGRAFTA SON CÜMLE GEREKEN DENGEYİ KURMAKTADIR. UNUTULMASIN Kİ, ORTADA BİR SİYASİ GERÇEK VARDIR. O DA, KIBRIS KONUSUNDA NEW YORK'TA DOLAYLI GÖRÜŞMELER BAŞLATILMIŞTIR. BU GÖRÜŞMELER NETİCESİNDE BİR ÇÖZÜM BULUNMADIĞI TAKDİRDE, GÜNEY KIBRIS RUM YÖNETİMİNİN AB'YE GİRMESİ AB AÇISINDAN BÜYÜK BİR SORUNUN KENDİ BÜNYESİNE İTHAL EDİLMESİNDEN BAŞKA BİR ANLAM TAŞIMAYACAKTIR. HATIRLANACAĞI ÜZERE, AB 1997'DE "KIBRIS"I ŞARTSIZ ADAY YAPARKEN, BİZ BUNA KARŞI ÇIKMIŞ VE "HANGİ KIBRIS'I?" DİYE SORMUŞTUK. BİR YIL SONRA BU SORUMUZDA NE KADAR HAKLI OLDUĞUMUZU BAZI ÜLKELER ANLADI. FRANSA, ALMANYA, HOLLANDA VE İTALYA KASIM 1998'DE ORTAK BİR DEKLARASYON YAYINLAYARAK "KIBRIS"IN ÇÖZÜMDEN ÖNCE AB'YE ÜYE OLAMAYACAĞINI AÇIKLADILAR. BU KERE DE SAĞDUYUNUN GALİP GELECEĞİNDEN VE BU DAVADAKİ HAKLILIĞIMIZIN HERKES TARAFINDAN ANLAŞILACAĞINDAN HİÇBİR KUŞKUMUZ YOKTUR. ESASEN, LÜKSEMBURG ZİRVESİ KARARLARIYLA KARŞILAŞTIRILDIĞINDA -BURAYA DİKKATİNİZİ ÇEKİYORUM- HELSİNKİ ZİRVESİ KARARLARINDA BUNUN İŞARETLERİ GÖRÜLMEKTEDİR. AYRICA, HELSİNKİ KARARLARINDAN HEMEN SONRA HÜKÜMETİMİZ TARAFINDAN YAPILAN AÇIKLAMAYLA KIBRIS KONUSUNDAKİ TUTUMUMUZ BİR KERE DAHA ORTAYA KONULMUŞTUR. TÜRKİYE, BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ, BUNDAN BÖYLE DE BU DAVADAKİ HAKLILIĞINI ANLATMAYA MUKTEDİR OLACAKTIR.
ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NDAN BAHSEDEN DÖRDÜNCÜ PARAGRAFA GELİNCE, YUNANİSTAN ARAMIZDAKİ SORUNLARIN ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GÖTÜRÜLMESİ İÇİN KESİN BİR TARİH SAPTANMASINI İSTEDİ VE HATTA BU BAĞLAMDA 2000 YILININ SONUNUN ZİKREDİLMESİNİ TALEP ETTİ. AB BUNU KABUL ETMEDİ VE MÜZAKERELER NETİCESİNDE YUNANİSTAN'IN ORTAYA ATTIĞI BU KONUYU 2004 YILINDA BİR KERE DAHA ELE ALMAYI KARARLAŞTIRDI. MESELE BUNDAN İBARETTİR.
BÜTÜN BUNLARI SÖYLEMEKTEN AMACIM, "O KAZANDI BU KAYBETTİ" GİBİ DEĞERLENDİRMELER YAPMAK DEĞİLDİR. AKSİNE, BİZ İYİ NİYETLİYİZ. BİZ HERKESİN VE ÖZELLİKLE DE BARIŞIN KAZANMASINI İSTİYORUZ. TÜM SORUNLARIN BARIŞÇI YOLLARDAN DİYALOGLA ÇÖZÜMÜNÜ HER ZAMAN SAVUNDUK. YALNIZ SORUNLARA BULUNACAK ÇÖZÜMLER MAKUL VE HAKLI BİR TEMELE DAYANMALI, ÇÖZÜM ARANIRKEN DE İYİNİYET SAHİBİ OLUNMALIDIR. HALEN GEREK KIBRIS KONUSUYLA GEREK TÜRKİYE İLE YUNANİSTAN ARASINDAKİ MESELELERLE İLGİLİ OLARAK DEVAM EDEN BAZI SÜREÇLER MEVCUTTUR. MESELE İYİ NİYETLE BU SÜREÇLERE SAHİP ÇIKMAKTA YATMAKTADIR.
TÜRKİYE VE YUNANİSTAN'IN KARŞILIKLI YAŞANAN FELÂKETLERDEN SONRA HALKLARI ARASINDA KENDİLİĞİNDEN GELİŞEN OLUMLU ATMOSFERDEN VE İKİ DEVLET ARASINDA İYİNİYETLE BAŞLATILMIŞ OLAN DİYALOĞUN İLERLEMESİNDEN YARARLANARAK KISA ZAMANDA DAHA ZOR KONULARI DA BİRLİKTE ELE ALACAK DURUMA GELEBİLECEKLERİNE İNANIYORUM. HELSİNKİ KARARI ÖNCELİKLE BM ŞARTI'NDA DERPİŞ EDİLEN UYUŞMAZLIKLARIN BARIŞÇI ÇÖZÜM YOLLARI -Kİ DİYALOG BUNLARIN BAŞINDA GELMEKTEDİR- BAŞLANILARAK SORUNLARA ÇÖZÜM ARANMASINI ÖNGÖRMEKTEDİR. BU MÜMKÜN OLMADIĞI TAKDİRDE, ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GİDİLEBİLECEĞİNDEN BAHSETMEKTEDİR. ANCAK UNUTULMAMASI GEREKİR Kİ, ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GİDEBİLMEK İÇİN BİLE İKİ ÜLKENİN BİRLİKTE KARAR VERMESİ İCABETMEKTEDİR.
KIBRIS KONUSUNA GELİNCE, GÖRÜŞLERİMİZ TÜM DÜNYA TARAFINDAN BLİNMEKTEDİR. TARAFLARIN EŞİT EGEMENLİĞİ, ÇÖZÜMÜN ANAHTARIDIR. DOLAYLI GÖRÜŞMELER YENİ BİR FORMATTA BAŞLAMIŞTIR. KIBRIS RUM TARAFI HELSİNKİ KARARINI BU GÖRÜŞMELERİ SABOTE ETMEK İÇİN KULLANMADIĞI VE İYİNİYETLE MÜZAKERELERİ SÜRDÜRDÜĞÜ TAKDİRDE KIBRIS KONUSUNDA TARAFLARIN EŞİT EGEMENLİĞİ ZEMİNİNDE ADİL VE YAŞAYABİLİR BİR ÇÖZÜME ULAŞILABİLECEĞİNE İNANIYORUZ.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
YENİ BİR YÜZYILA GİRMEK ÜZEREYİZ. HER BAŞLANGIÇTA OLDUĞU GİBİ UMUT DOLUYUZ. TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN TEMELİNDEKİ MEDENİYETÇİLİK KAVGASI YENİ BİR AŞAMAYA ULAŞMIŞTIR. DEMOKRASİMİZİ İSTİKRARA KAVUŞTURARAK VE DAHA İYİ İŞLETEREK, İNSANI MERKEZ ALAN KALKINMA HAMLELERİMİZİ DAHA BÜYÜK BİR ŞEVKLE DEVAM ETTİREREK EN KISA ZAMANDA AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLACAĞIZ. BUNUNLA DA KALMAYACAĞIZ, DÜNYADAKİ İLK ON ÜLKE ARASINDAKİ YERİMİZİ DE ALACAĞIZ. BU YIL DIŞ POLİTİKA ALANINDA BİRÇOK BAŞARIYA İMZA ATTIK. BUNLARDAN İKİSİ GELECEK YÜZYILDAKİ BÜYÜK, DEMOKRAT VE MÜREFFEH TÜRKİYE'NİN ORTAYA ÇIKMASINDA BELİRLEYİCİ OACAKTIR. AGİT ZİRVESİ SIRASINDA İMZALADIĞIMIZ BAKÜ-CEYHAN PETROL VE HAZAR GEÇİŞLİ DOĞALGAZ BORU HATLARIYLA AVRUPA BİRLİĞİ TAM ÜYELİĞİNE ADAYLIĞIMIZ ÖNÜMÜZDEKİ YÜZYILIN BAŞINDA TÜRKİYE'Yİ YENİ UFUKLARA TAŞIYACAKTIR. BU TARİHİ BİR FIRSATTIR. BU FIRSATI EN İYİ BİÇİMDE DEĞERLENDİRMEK DURUMUNDAYIZ. KAYBEDECEK VAKTİMİZ YOKTUR.
BU DÜŞÜNCELERLE HEPİNİZİ SEVGİ VE SAYGIYLA SELAMLIYORUM."
ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN DOKUSUNDA MEYDANA GELEN KÖKLÜ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜMLER DIŞ POLİTİKA AKTÖRLERİNİ DE ÇEŞİTLENDİRMİŞTİR. SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİNİN FAALİYETLERİNİN YOĞUNLUĞU ARTIK BİR ÜLKENİN DIŞ POLİTİKA ALANINDAKİ ETKİNLİĞİNİN VAZGEÇİLMEZ BİR UNSURU HALİNE GELMİŞTİR. TÜRKİYE-AB DERNEĞİ'NİN ÇALIŞMALARINI BU BAĞLAMDA TAKDİRLE KARŞILIYORUM. AB'NİN HELSİNKİ ZİRVESİ'YLE İLGİLİ BU TOPLANTIYI FEVKALÂDE ÖNEMLİ, YARARLI VE ZAMANLI BİR GİRİŞİM OLARAK GÖRÜYOR, TERTİPLEYENLERİ KUTLUYORUM.
CARDIFF ZİRVESİ'NİN ARDINDAN DA TÜRKİYE-AB DERNEĞİ 19 HAZİRAN 1998'DE BENZER BİR TOPLANTI DÜZENLEMİŞTİ. O TARİHTEKİ DUYGULARIMIZI HATIRLIYORUM. 1997 ARALIK AYINDA YAPILAN AB ZİRVESİ'NİN TÜRKİYE'YE KARŞI AYRIMCILIK GETİREN KARARLARININ YARATTIĞI DERİN BİR HAYAL KIRIKLIĞI İÇİNDEYDİK. GEÇTİĞİMİZ ELLİ YIL BOYUNCA BİRLİKTE MÜDAFAA ETTİĞİMİZ ORTAK DEĞERLERE KARŞI BİR HAKSIZLIK OLARAK DA TELÂKKİ ETTİĞİMİZ BU AYRIMCILIĞA KARŞI TEPKİ DOLUYDUK. O TOPLANTIDA YAPTIĞIM KONUŞMADA, "LÜKSEMBURG ZİRVESİ KARARLARIYLA TÜRKİYE'YE KARŞI YAPILMIŞ OLAN AYRIMCILIK TÜRK HALKINI İNCİTMİŞTİR. BU AYRIMCILIĞA KARŞI 14 ARALIK 1997 TARİHLİ HÜKÜMET AÇIKLAMASIYLA GEREKEN TEPKİ GÖSTERİLMİŞTİR. TÜRKİYE BU TEPKİSİNDE YALNIZ DA KALMAMIŞTIR. TÜRKİYE'YE KARŞI HAKSIZLIK YAPILDIĞI KANAATİ AVRUPA'DAKİ DOSTLARIMIZ TARAFINDAN OLDUĞU KADAR ABD TARAFINDAN DA PAYLAŞILMAKTADIR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN GELECEKTEKİ YAPISININ DA ŞEKİLLENDİĞİ BİR DÖNEMDE TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİNİN TALİHSİZ BİR TIKANIKLIKLA KARŞI KARŞIYA KALMASI TABİATIYLA ARZU EDİLMEYEN BİR GELİŞMEDİR. BUNUNLA BERABER, TÜRKİYE BÜYÜK BİR DEVLETTİR. HİSLERİYLE HAREKET ETMEZ.. BU KERE DE SERİNKANLI DAVRANMAYA DEVAM EDECEKTİR. ZİRA, DIŞ POLİTİKADA İYİ YA DA KÖTÜ 'SON' YOKTUR. DIŞ POLİTİKA, İNİŞLERİ VE ÇIKIŞLARI OLAN BİR SÜREÇTİR. ULUSAL HEDEFLERİN GERÇEKLEŞMESİ BAZEN ZAMAN ALIR. ANCAK, HAKLILIĞIMIZA İNANCIMIZI YİTİRMEZSEK, YOLUMUZA KARARLILIKLA DEVAM EDERSEK VARACAĞIMIZ YERE VARMAKTAN BİZİ KİMSE ALIKOYAMAZ" DEMİŞTİM. BU DOĞRULTUDA TARAFIMIZDAN HER DÜZEYDE YOĞUN ÇABA SARFEDİLMİŞTİR. BU ÇABALARIMIZDA DEMOKRATİK VE ÇOĞULCU AVRUPA'NIN DOSTLARI BİZİMLE BİRLİKTE MÜCADELE ETMİŞLERDİR. BU AĞIR İŞLEYEN BİR SÜREÇ OLMUŞTUR. ANCAK, HER GEÇEN GÜN VE HER ZİRVEDE GELİŞME KAYDEDEREK HELSİNKİ'YE KADAR GELİNMİŞTİR. HELSİNKİ'DE ALINAN KARARLA NİHAYET İKİ YIL ÖNCEKİ TARİHİ HATA DÜZELTİLMİŞTİR. BU BÜYÜK BİR BAŞARIDIR. BU BAŞARIDA PAYI OLAN HERKESE BAŞTA SAYIN BAŞBAKAN OLMAK ÜZERE DEVLETİM VE MİLLETİM ADINA TEŞEKKÜR EDİYORUM. BURADA BİRAZ EVVEL KONUŞAN SAYIN İRTEMÇELİK'E DE TEŞEKKÜR EDİYORUM, AVRUPA BİRLİĞİ ÜYESİ TÜM DOSTLARIMIZA DA TEŞEKKÜR EDİYORUM. AB DÖNEM BAŞKANI FİNLANDİYA'NIN CUMHURBAŞKANI DEĞERLİ DOSTUM SAYIN AHTİSAARİ'YE VE FİNLANDİYA BAŞBAKANI SAYIN LİPPONEN, FRANSA CUMHURBAŞKANI DOSTUM SAYIN CHIRAC, AVUSTURYA CUMHURBAŞKANI DOSTUM SAYIN KLESTİL, ALMANYA BAŞBAKANI DOSTUM SAYIN SCHRÖDER, İNGİLTERE BAŞBAKANI DOSTUM SAYIN BLAIR, HOLLANDA BAŞBAKANI SAYIN KOK, İSPANYA BAŞBAKANI SAYIN AZNAR ADAYLIĞIMIZ İÇİN BÜYÜK GAYRET SARFETTİLER. ABD BAŞKANI CLINTON DA BU SONUCUN ALINMASINDA ÖNEMLİ KATKILAR SAĞLADI. HEPSİNE AYRI AYRI TEŞEKKÜR ETMEK İSTİYORUM.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ AB ZİRVESİ, SADECE ÜLKEMİZ AÇISINDAN DEĞİL AVRUPA AÇISINDAN DA TARİHİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR. ZİRA, TÜRKİYE'YE DİĞER ADAYLARLA EŞİT HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERE SAHİP ADAYLIK STATÜSÜNÜN RESMEN TANINMASIYLA AVRUPA BİRLİĞİ KÜLTÜREL FARKLILIKLARI ZENGİNLİK KAYNAĞI OLARAK GÖREN DEMOKRATİK, BÜTÜNLEŞMİŞ AVRUPA PROJESİNE BAĞLILIĞINI ORTAYA KOYMUŞTUR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN DİN TEMELİNDE TARİF EDİLMESİ YÖNÜNDEKİ EĞİLİMLERE DUR DİYEN BU KARAR, SON GÜNLERİNİ YAŞAMAKTA OLDUĞUMUZ VE DİNİ, ETNİK, KÜLTÜREL, İDEOLOJİK BÖLÜNMELER VE ÇATIŞMALARLA DOLU BİNYILA DA ANLAMLI BİR NOKTA KOYMUŞTUR. AVRUPA'NIN TARİHİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLAMAKTADIR. BU DÖNEM ESKİSİNDEN FARKLI OLACAKTIR, OLMALIDIRL AYNI DEĞER VE İDEALLERİ PAYLAŞAN ANAYASAL DEMOKRASİLERİN DAYANIŞMASI ÜZERİNE BİNA EDİLMİŞ BİR BİRLEŞMİŞ AVRUPA UFUKTA GÖZÜKMEKTEDİR. BU YENİ AVRUPA'YI HEP BİRLİKTE İNŞA EDECEĞİZ.
ESASEN, MERHUM İSMET İNÖNÜ 1957'DE KURULMUŞ OLAN VE 1959 YILINDA MÜRACAAT ETTİĞİMİZ, O ZAMANKİ ADIYLA AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU'YLA 1963'DE ORTAKLIK ANLAŞMAMIZI İMZALARKEN SADECE KENDİMİZİN DEĞİL AVRUPA'NIN HEDEFLERİNE DE ŞU SÖZLERLE İŞARET EDİYORDU: "AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU BEŞERİYET TARİHİ BOYUNCA İNSAN ZEKÂSININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESERDİR. BU ESER, MÜSTAKBEL NESİLLERE BIRAKILACAK EN BÜYÜK MİRASTIR." BEN DE 1967 YILINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ BAŞBAKANI OLARAK BRÜKSEL'DE TÜRKİYE-AET ORTAKLIK KONSEYİ'NİN AÇILIŞ TOPLANTISINDA YAPTIĞIM KONUŞMADA ŞU HUSUSLAR ÜZERİNDE DURMUŞTUM: "TÜRKİYE İÇİN AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU DEMOKRASİ DÜZENİNİN GERÇEK BİR BAŞARISIDIR. TOPLULUK İLE AYNI DEMOKRASİ ANLAYIŞ VE İDEALİNE SIKI SIKIYA BAĞLI OLAN TÜRKİYE'NİN ALTILAR'IN SAFINDA TEREDDÜTSÜZCE YER ALMASININ SEBEPLERİNDEN BİRİ DE BUDUR. TÜRKİYE, AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU GİBİ FERDE ÖNCELİK VE FERDİ TEŞEBBÜSE BÜYÜK DEĞER VEREN HÜRRİYET VE DEMOKRASİ NİZAMININ MİLLETLERİ REFAH VE MUTLULUĞA GÖTÜRECEĞİNE İNANMAKTADIR."
TÜRKİYE, BU İNANCA VE BU HEDEFLERE HER ZAMAN BAĞLI KALMIŞTIR, KALMAYA DA DEVAM EDECEKTİR. TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK HEDEFİ İKİ YÜZYILA YAKLAŞAN BİR ÇAĞDAŞLAŞMA SÜRECİNİN SONUCU OLAN KENDİ ÖZGÜR TERCİHİDİR. İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDAN SONRA AVRUPA'NIN YENİDEN YAPILANMASI ÇERÇEVESİNDE OLUŞTURULAN TÜM AVRUPA KURUMLARININ ÜYESİ OLMUŞTUR. 1963 YILINDA ORTAK ÜYE OLDUĞU, 1996 YILINDA GÜMRÜK BİRLİĞİ GERÇEKLEŞTİRDİĞİ AVRUPA BİRLİĞİ'YLE 10 ARALIK 1999'DA TAM ÜYE ADAYI OLARAK YENİ BİR DÖNEM BAŞLATMIŞTIR. BU YENİ DÖNEMİN ÖNGÖRÜLENDEN DAHA KISA SÜREDE BİZİ TAM ÜYELİĞE GÖTÜRECEĞİNE YÜREKTEN İNANIYORUM.
TÜRKİYE, SADECE BÜYÜK BİR AVRUPA DEVLETİ DEĞİL GENİŞ BİR COĞRAFYANIN BARIŞ, İSTİKRAR VE REFAHINDA NAZIM BİR ROL OYNAYAN BÜYÜK BİR DÜNYA DEVLETİDİR. AB İÇİNDE BU BÜYÜKLÜĞÜYLE ORANTILI SORUMLU VE AĞIRLIKLI BİR ÜYE OLACAKTIR.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ ZİRVESİ KARARINDAKİ İFADEYLE TÜRKİYE ARTIK "DİĞER ADAY ÜLKELERLE AYNI KISTASLARA TABİ OLARAK BİRLİĞE KATILMAYA YÖNELMİŞ BİR ADAY ÜLKEDİR." KARARDA TÜRKİYE'NİN KATILMA ÖNCESİ STRATEJİSİNDEN YARARLANDIRILMASI, BU YOLLA DESTEKLENMESİ DE KARARLAŞTIRILMIŞTIR. BUNUN ANLAMI, TÜRKİYE'NİN AB ÜYELİĞİNE HAZIRLANMAK İÇİN DİĞER ADAYLAR GİBİ BİRLİK FONLARINDAN YARARLANDIRILACAĞIDIR. TÜRKİYE AYNI ZAMANDA TOPLULUĞUN MUHTELİF PROGRAMLARINA DA DİĞER ADAYLAR GİBİ KATILABİLECEKTİR. AYRICA, BİR KATILMA ORTAKLIĞI TESİS EDİLECEKTİR. KATILMA ORTAKLIĞI ADAY ÜLKENİN AB KOMİSYONU'YLA BİRLİKTE TAM ÜYELİĞE HAZIRLIK İÇİN GELİŞTİRECEĞİ BİR MEKANİZMADIR. DOLAYISIYLA, ÖNÜMÜZDEKİ YENİ DÖNEMDE ATILACAK ADIMLAR AB KOMİSYONU İLE BİRLİKTE SAPTANACAKTIR. TÜRKİYE'NİN AMACI, BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ BUNDAN BÖYLE DE AVRUPA BİRLİĞİ'NİN STANDARTLARINI EN KISA ZAMANDA YAKALAMAKTIR. SADECE KOPENHAG KRİTERLERİNE DEĞİL MAASTRİCHT ŞABLONUNA VE AVRUPA PARASAL BİRLİĞİ ŞARTLARINA UYUM SAĞLAMAK İÇİN DE HAZIRLANMAK DURUMUNDAYIZ. BU, ESASEN, TÜRKİYE'NİN DAHA İLERİYE GİTMEK, DAHA ZENGİNLEŞMEK, REFAH VE MUTLULUĞA DAHA ÇABUK ULAŞMAK İÇİN KENDİ KENDİSİNE KOYDUĞU BİR HEDEFTİR.
TÜRKİYE BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA BAŞLATMIŞ BULUNDUĞU KÖKLÜ REFORM SÜRECİNİ ARTIK HER ALANDA DAHA DA HIZLANDIRARAK SÜRDÜRMEK SORUMLULUĞUYLA KARŞI KARŞIYADIR. BUNDAN BÖYLE NE ZAMAN ÜYE OLACAĞIMIZI BELİRLEMEK BİRAZ DA BİZİM KENDİ ELİMİZDEDİR. HUKUKİ ALANDA AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM İÇİN TAM ÜYELİK MÜRACAATI VE GÜMRÜK BİRLİĞİ İLE BİRLİKTE BAŞLATILMIŞ OLAN UYUM ÇALIŞMALARINA YENİ BİR HIZ KAZANDIRILACAKTIR. BU NOKTADA GÖZDEN KAÇIRILMAMASI GEREKEN HUSUS, TÜRKİYE'NİN DİĞER ADAY ÜLKELERDEN ÖNEMLİ BİR FARKI OLDUĞUDUR. TÜRKİYE, ADAY ÜLKELER İÇİNDE, AB İLE GÜMRÜK BİRLİĞİNE SAHİP YEGÂNE ÜLKEDİR. BU DA TAM ÜYELİĞE GİDEN YOLDA BİZE BÜYÜK BİR AVANTAJ SAĞLAMAKTADIR.
TOPLULUK MÜKTESEBATINA UYUM ÇALIŞMALARI YAPARKEN BİR YANDAN DA İDARİ YAPIMIZI YENİDEN GÖZDEN GEÇİRMELİ, BU ÇERÇEVEDE GEREKEN YASAL VE ANAYASAL DÜZENLEMELERİ YAPMALIYIZ. AVRUPA BİRLİĞİ VATANDAŞA EN YAKIN DÜZEYDE KARAR ALAN BİR DEVLET YAPISINI ÖNGÖRMEKTEDİR. BU ESASEN BİZİM DE HEDEFİMİZDİR. BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA DAHA HIZLI ADIMLAR ATMALIYIZ.
SİYASİ KRİTERLER ALANINDA ATACAĞIMIZ ADIMLAR DA BELLİDİR. İNSAN HAKLARI STANDARTLARIMIZI YÜKSELTMEK DURUMUNDAYIZ. AVRUPA KONSEYİ'NİN KURULUŞUNDAN BU YANA ÜYESİ OLAN TÜRKİYE BU STANDARTLARIN NE OLDUĞUNU VE EKSİKLİKLERİNİN NELER OLDUĞUNU GAYET İYİ BİLMEKTEDİR. BU EKSİKLİKLERİ GİDERMEK İÇİN SÜRATLE HAREKETE GEÇMELİYİZ.
TÜRKİYE, BÜTÜN BU UYULMASI GEREKEN KRİTERLERE UYMA İRADESİNE SAHİPTİR. BU KRİTERLERE ÇOK KISA BİR ZAMAN ZARFINDA UYUM SAĞLANACAĞINDAN KİMSENİN ŞÜPHESİ OLMAMASI GEREKİR. HEMEN ŞUNU BURADA SÖYLEYEYİM Kİ BU KRİTERLERE UYMA BU HEDEFLERE ULAŞMA BAŞKALARINI MEMNUN ETMEK İÇİN DEĞİLDİR. BUNLARIN HEPSİ TÜRK MİLLETİNİN TÜRK HALKININ İYİLİĞİ İÇİNDİR.
ŞİMDİ ÜZERİNDE DURULMASI GEREKEN HUSUS, UYUM ÇALIŞMALARI ÇERÇEVESİNDE TARAFIMIZDAN ATILACAK ADIMLARI BİR TAKVİME BAĞLAMAK VE BUNLARIN İCABINI YAPMAK İÇİN SÜRATLE HAREKETE GEÇMEKTİR.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HELSİNKİ KARARI'NIN BAZI PARAGRAFLARININ BİZİM AÇIMIZDAN TARTIŞMALI YÖNLERİ BULUNDUĞU DA BİR VAKIADIR. ANCAK UNUTULMAMASI GEREKİR Kİ, BU KARAR BİZİM TEMSİL EDİLMEDİĞİMİZ 15 ÜYELİ AB KONSEYİ TARAFINDAN ALINMIŞTIR VE YUNANİSTAN İLE DİĞER 14 ÜYE ARASINDAKİ MÜZAKERELERİN SONUCUNDA OLUŞMUŞ BİR AL-VER DENGESİNİ YANSITMAKTADIR. BUNUNLA BERABER, TARTIŞMALI UNSURLAR İHTİVA EDEN PARAGRAFLARA BAĞLAYICI KESİN HÜKÜMLER KONULMAMASINA ÖZEN GÖSTERİLMİŞTİR. ESASEN, FİNLANDİYA BAŞBAKANININ BAŞBAKAN ECEVİT'E GÖNDERDİĞİ MEKTUPTA BU KONUYA AÇIKLIK DA GETİRİLMİŞTİR. KARARIN ALINDIĞI 10 ARALIK GÜNÜ BENİ TELEFONLA ARAYAN FRANSA CUMHURBAŞKANI CHIRAC'IN BANA AYNEN SÖYLEDİĞİ ŞUDUR; "TÜRKİYE' HERHANGİ BİR ŞARTA BAĞLI OLMAKSIZIN ADAY İLAN EDİLMİŞTİR" .
KIBRIS PARAGRAFI ÜZERİNDE DURMAK İSTİYORUM: BU PARAGRAFTA SON CÜMLE GEREKEN DENGEYİ KURMAKTADIR. UNUTULMASIN Kİ, ORTADA BİR SİYASİ GERÇEK VARDIR. O DA, KIBRIS KONUSUNDA NEW YORK'TA DOLAYLI GÖRÜŞMELER BAŞLATILMIŞTIR. BU GÖRÜŞMELER NETİCESİNDE BİR ÇÖZÜM BULUNMADIĞI TAKDİRDE, GÜNEY KIBRIS RUM YÖNETİMİNİN AB'YE GİRMESİ AB AÇISINDAN BÜYÜK BİR SORUNUN KENDİ BÜNYESİNE İTHAL EDİLMESİNDEN BAŞKA BİR ANLAM TAŞIMAYACAKTIR. HATIRLANACAĞI ÜZERE, AB 1997'DE "KIBRIS"I ŞARTSIZ ADAY YAPARKEN, BİZ BUNA KARŞI ÇIKMIŞ VE "HANGİ KIBRIS'I?" DİYE SORMUŞTUK. BİR YIL SONRA BU SORUMUZDA NE KADAR HAKLI OLDUĞUMUZU BAZI ÜLKELER ANLADI. FRANSA, ALMANYA, HOLLANDA VE İTALYA KASIM 1998'DE ORTAK BİR DEKLARASYON YAYINLAYARAK "KIBRIS"IN ÇÖZÜMDEN ÖNCE AB'YE ÜYE OLAMAYACAĞINI AÇIKLADILAR. BU KERE DE SAĞDUYUNUN GALİP GELECEĞİNDEN VE BU DAVADAKİ HAKLILIĞIMIZIN HERKES TARAFINDAN ANLAŞILACAĞINDAN HİÇBİR KUŞKUMUZ YOKTUR. ESASEN, LÜKSEMBURG ZİRVESİ KARARLARIYLA KARŞILAŞTIRILDIĞINDA -BURAYA DİKKATİNİZİ ÇEKİYORUM- HELSİNKİ ZİRVESİ KARARLARINDA BUNUN İŞARETLERİ GÖRÜLMEKTEDİR. AYRICA, HELSİNKİ KARARLARINDAN HEMEN SONRA HÜKÜMETİMİZ TARAFINDAN YAPILAN AÇIKLAMAYLA KIBRIS KONUSUNDAKİ TUTUMUMUZ BİR KERE DAHA ORTAYA KONULMUŞTUR. TÜRKİYE, BUGÜNE KADAR OLDUĞU GİBİ, BUNDAN BÖYLE DE BU DAVADAKİ HAKLILIĞINI ANLATMAYA MUKTEDİR OLACAKTIR.
ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NDAN BAHSEDEN DÖRDÜNCÜ PARAGRAFA GELİNCE, YUNANİSTAN ARAMIZDAKİ SORUNLARIN ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GÖTÜRÜLMESİ İÇİN KESİN BİR TARİH SAPTANMASINI İSTEDİ VE HATTA BU BAĞLAMDA 2000 YILININ SONUNUN ZİKREDİLMESİNİ TALEP ETTİ. AB BUNU KABUL ETMEDİ VE MÜZAKERELER NETİCESİNDE YUNANİSTAN'IN ORTAYA ATTIĞI BU KONUYU 2004 YILINDA BİR KERE DAHA ELE ALMAYI KARARLAŞTIRDI. MESELE BUNDAN İBARETTİR.
BÜTÜN BUNLARI SÖYLEMEKTEN AMACIM, "O KAZANDI BU KAYBETTİ" GİBİ DEĞERLENDİRMELER YAPMAK DEĞİLDİR. AKSİNE, BİZ İYİ NİYETLİYİZ. BİZ HERKESİN VE ÖZELLİKLE DE BARIŞIN KAZANMASINI İSTİYORUZ. TÜM SORUNLARIN BARIŞÇI YOLLARDAN DİYALOGLA ÇÖZÜMÜNÜ HER ZAMAN SAVUNDUK. YALNIZ SORUNLARA BULUNACAK ÇÖZÜMLER MAKUL VE HAKLI BİR TEMELE DAYANMALI, ÇÖZÜM ARANIRKEN DE İYİNİYET SAHİBİ OLUNMALIDIR. HALEN GEREK KIBRIS KONUSUYLA GEREK TÜRKİYE İLE YUNANİSTAN ARASINDAKİ MESELELERLE İLGİLİ OLARAK DEVAM EDEN BAZI SÜREÇLER MEVCUTTUR. MESELE İYİ NİYETLE BU SÜREÇLERE SAHİP ÇIKMAKTA YATMAKTADIR.
TÜRKİYE VE YUNANİSTAN'IN KARŞILIKLI YAŞANAN FELÂKETLERDEN SONRA HALKLARI ARASINDA KENDİLİĞİNDEN GELİŞEN OLUMLU ATMOSFERDEN VE İKİ DEVLET ARASINDA İYİNİYETLE BAŞLATILMIŞ OLAN DİYALOĞUN İLERLEMESİNDEN YARARLANARAK KISA ZAMANDA DAHA ZOR KONULARI DA BİRLİKTE ELE ALACAK DURUMA GELEBİLECEKLERİNE İNANIYORUM. HELSİNKİ KARARI ÖNCELİKLE BM ŞARTI'NDA DERPİŞ EDİLEN UYUŞMAZLIKLARIN BARIŞÇI ÇÖZÜM YOLLARI -Kİ DİYALOG BUNLARIN BAŞINDA GELMEKTEDİR- BAŞLANILARAK SORUNLARA ÇÖZÜM ARANMASINI ÖNGÖRMEKTEDİR. BU MÜMKÜN OLMADIĞI TAKDİRDE, ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GİDİLEBİLECEĞİNDEN BAHSETMEKTEDİR. ANCAK UNUTULMAMASI GEREKİR Kİ, ULUSLARARASI ADALET DİVANI'NA GİDEBİLMEK İÇİN BİLE İKİ ÜLKENİN BİRLİKTE KARAR VERMESİ İCABETMEKTEDİR.
KIBRIS KONUSUNA GELİNCE, GÖRÜŞLERİMİZ TÜM DÜNYA TARAFINDAN BLİNMEKTEDİR. TARAFLARIN EŞİT EGEMENLİĞİ, ÇÖZÜMÜN ANAHTARIDIR. DOLAYLI GÖRÜŞMELER YENİ BİR FORMATTA BAŞLAMIŞTIR. KIBRIS RUM TARAFI HELSİNKİ KARARINI BU GÖRÜŞMELERİ SABOTE ETMEK İÇİN KULLANMADIĞI VE İYİNİYETLE MÜZAKERELERİ SÜRDÜRDÜĞÜ TAKDİRDE KIBRIS KONUSUNDA TARAFLARIN EŞİT EGEMENLİĞİ ZEMİNİNDE ADİL VE YAŞAYABİLİR BİR ÇÖZÜME ULAŞILABİLECEĞİNE İNANIYORUZ.
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
YENİ BİR YÜZYILA GİRMEK ÜZEREYİZ. HER BAŞLANGIÇTA OLDUĞU GİBİ UMUT DOLUYUZ. TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN TEMELİNDEKİ MEDENİYETÇİLİK KAVGASI YENİ BİR AŞAMAYA ULAŞMIŞTIR. DEMOKRASİMİZİ İSTİKRARA KAVUŞTURARAK VE DAHA İYİ İŞLETEREK, İNSANI MERKEZ ALAN KALKINMA HAMLELERİMİZİ DAHA BÜYÜK BİR ŞEVKLE DEVAM ETTİREREK EN KISA ZAMANDA AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLACAĞIZ. BUNUNLA DA KALMAYACAĞIZ, DÜNYADAKİ İLK ON ÜLKE ARASINDAKİ YERİMİZİ DE ALACAĞIZ. BU YIL DIŞ POLİTİKA ALANINDA BİRÇOK BAŞARIYA İMZA ATTIK. BUNLARDAN İKİSİ GELECEK YÜZYILDAKİ BÜYÜK, DEMOKRAT VE MÜREFFEH TÜRKİYE'NİN ORTAYA ÇIKMASINDA BELİRLEYİCİ OACAKTIR. AGİT ZİRVESİ SIRASINDA İMZALADIĞIMIZ BAKÜ-CEYHAN PETROL VE HAZAR GEÇİŞLİ DOĞALGAZ BORU HATLARIYLA AVRUPA BİRLİĞİ TAM ÜYELİĞİNE ADAYLIĞIMIZ ÖNÜMÜZDEKİ YÜZYILIN BAŞINDA TÜRKİYE'Yİ YENİ UFUKLARA TAŞIYACAKTIR. BU TARİHİ BİR FIRSATTIR. BU FIRSATI EN İYİ BİÇİMDE DEĞERLENDİRMEK DURUMUNDAYIZ. KAYBEDECEK VAKTİMİZ YOKTUR.
BU DÜŞÜNCELERLE HEPİNİZİ SEVGİ VE SAYGIYLA SELAMLIYORUM."
