Bakü'de Dede Korkut'un 1300'üncü Yıldönümü Kutlamaları Törende Yaptığı Konuşma
09.04.2000
"AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANI, AZİZ KARDEŞİM SAYIN HAYDAR ALİYEV,
TÜRK DÜNYASININ MENSUPLARI OLAN KARDEŞ CUMHURİYETLERİN SAYIN CUMHURBAŞKANLARI, AZİZ KARDEŞLERİM,
DEĞERLİ BİLİM ADAMLARI,
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HEPİNİZİ SEVGİYLE, SAYGIYLA SELAMLIYORUM.
BUGÜN, BURADA MÜŞTEREK MEDENİYETİMİZİN ULU MİMARLARINDAN, HEPİMİZİN ORTAK ATASI, ULULARIN ULUSU DEDE KORKUT'UN BÜYÜK DESTANININ 1300.YILDÖNÜMÜNÜ KUTLAMAK ÜZERE TOPLANMIŞ BULUNUYORUZ. BU VESİLEYLE, HEPİNİZE ANADOLU'DAKİ KARDEŞLERİNİZİN HASRET VE MUHABBET DOLU SELAMLARINI GETİRDİM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
TÜRK DÜNYASININ YENİDEN BİRBİRİYLE KUCAKLAŞMASI BİTİRDİĞİMİZ VE İLK DEMLERİNİ YAŞADIĞIMIZ YÜZYILLARIN EN PARLAK HÂDİSELERİNDEN BİRİDİR. BİZİM BİRLİĞİMİZ, DAYANIŞMAMIZ HERŞEYDEN ÖNCE BÜYÜK BİR KÜLTÜREL VAKIADIR. TÜRK DÜNYASI BİNYILLARDIR ORTA ASYA'DA ÇİN, FARS, ARAP VE SLAV KÜLTÜRLERİNİN GÜÇLÜ TESİRLERİ ARASINDA KENDİ HARSINI VE MEDENİYETİNİ KORUMAYI, BU KÜLTÜRLERLE KARŞILIKLI ETKİLEŞİM İÇİNDE EVRENSEL MEDENİYETE BÜYÜK KATKILARDA BULUNMAYI BAŞARABİLMİŞTİR. KÜLTÜR MİRASIMIZIN, BİR UCU ORHUN KİTABELERİNE, ÖBÜR UCU VİYANA ÖNLERİNE KADAR YAYILAN KÖKLÜ İZLERİNDEN BU KATKILARIN BOYUTUNU ORTAYA ÇIKARMAK MÜMKÜNDÜR. BU BÜYÜK VARLIK, BUGÜN YENİ BİR KARDEŞLİK, İŞBİRLİĞİ VE DAYANIŞMA RUHUYLA BİRBİRİNİ KUCAKLAMAKTA, BİRBİRİNİN İYİ GÜNÜNE DE, KÖTÜ GÜNÜNE DE ORTAK OLMAKTADIR.
BUGÜNKÜ BİRLİKTELİĞİMİZİ DAHA DA TAÇLANDIRAN VESİLE MEDENİYETİMİZİN ULU MİMARLARINDAN, HEPİMİZİN ORTAK ATASI DEDE KORKUT'UN 1300. YILDÖNÜMÜNÜ KUTLUYOR OLMAMIZDIR. TÜM TÜRK BOYLARININ ATASI, OZANLARIN PİRİ, ULULARIN ULUSU KORKUT ATA'NIN DESTANI, ORTA ASYA'DAN KAFKASYA'YA, ANADOLU'DAN BALKANLARA KADAR UZANAN GENİŞ VE ORTAK COĞRAFYAMIZIN BÜYÜK MİLLETİMİZLE HEMHAL OLUŞUNUN GERÇEK HİKAYESİ, TÜRK DÜNYASININ ADETA KİMLİK REHBERİDİR. DEDE KORKUT DESTANI ZAMAN VE MEKANIN ÖTESİNE GEÇEREK BU BÜYÜK COĞRAFYAYI TEK BİR YÜREK HALİNDE BİRLEŞTİRMESİDİR.
BÜYÜK TÜRK DÜNYASI BU DESTANIN YAPRAKLARINDA SESİNİ, NEFESİNİ, HAYALLERİNİ BULUR; KAZAN'IN, BOĞAÇ'IN, ARUZ'UN VE OĞUZ HANIN KAHRAMANLIKLARINDAN GÜÇ ALIR, İNSAN FELSEFESİNDEN BESLENİR. 1300 YILDIR NİNNİLERİMİZDEN MASALLARIMIZA, ŞARKILARIMIZDAN ŞİİRLERİMİZE KADAR ORTAK HAFIZAMIZIN ATLASINI OLUŞTURAN BU MUHTEŞEM ESER BÜYÜK TÜRK DÜNYASININ TOPRAĞINI, KİMLİĞİNİ VE DEVLETİNİ NE KADAR AZİZ BİLDİĞİNİN EN PARLAK NİŞANESİDİR. DESTANIN BİR YERİNDE;
"BERİ GELİN KIRK KARDAŞIM
SİZE KURBAN OLSUN BENİM BAŞIM.."
DİYEN DEDE KORKUT İLE ONDAN YAKLAŞIK 600 YIL SONRA ANADOLU'NUN BAĞRINDA;
"BİR OLUN, İRİ OLUN, DİRİ OLUN..."
DİYEN HACI BEKTAŞ-I VELİ BİZLERE KARDEŞLİĞİN VE DAYANIŞMANIN EN VECİZ TARİFİNİ YAPMIŞLARDIR. BU MESAJ BİNYILLARDAN SONRA HÂLÂ YOLUMUZU AYDINLATMAYA, GÖNÜLLERİMİZİ BİR TUTMAYA DEVAM ETMEKTEDİR.
BU VESİLEYLE BİR KERE DAHA VURGULAMAKTA FAYDA GÖRÜYORUM: KİMSENİN BİZİM BU GİBİ BULUŞMALARIMIZDAN BİR RAHATSIZLIK DUYMASINA HACET YOKTUR. BİR ÖZBEK ATASÖZÜNDE "DOSTUN OLMASA DÜNYA SANA KARANLIKTIR..." DENMEKTEDİR. TÜRK DÜNYASININ TEMSİLCİLERİ BU TÜR ORGANİZASYONLARDA KARDEŞLİK İÇİN, DOSTLUK İÇİN VE DAYANIŞMA İÇİN BİRARAYA GELMEKTEDİR. BİZLER, KÖKLÜ TARİHİMİZ, BİN YILLARIN DERİNLİĞİNDEN, HOCA AHMET YESEVİ OCAĞINDAN GELEN ENGİN HOŞGÖRÜ ANLAYIŞIMIZ VE TARİHE MAL OLMUŞ DEVLET TECRÜBEMİZLE YİRMİBİRİNCİ YÜZYILDA DA KÜLTÜRLERİN AHENGİNE VE EVRENSEL BARIŞA KATKIDA BULUNMA GÖREVİNİ LAYIKIYLA YERİNE GETİRMEK HUSUSUNDA KARARLIYIZ VE AZİMLİYİZ.
AZİZ KARDEŞLERİM,
ARTIK, ADRİYATİK'TEN ÇİN SEDDİ'NE KADAR UZANAN GENİŞ BİR ALANDA, TÜRK DİLİNİ KONUŞAN, TÜRK SOYUNDAN GELEN, SAYILARI 200 MİLYONUN ÜSTÜNDE BÜYÜK BİR TÜRK DÜNYASININ VARLIĞI İNKAR EDİLEMEYECEK BİR VAKIADIR. BU VARLIK, "DÎVÂN-Ü LÛGAT-İT TÜRK"E GÖRE 21 BOYDAN İBARETTİR. ANCAK, BU 21 BOYUN HEPSİ, BU BÜYÜK, ULU ÇINARIN BİRER DALIDIR. BUNLARIN HEPSİ, YANİ SİZLER, BİZLER, HEPİMİZ AYNI KÖKTEN, AYNI AĞAÇTAN GÜÇ VE KUDRET ALAN BOYLARIN DEVAMIYIZ.
KÖKLERİMİZİ ARIYORUZ. NEDEN? ÇÜNKÜ, HEPİMİZ EZELDEN EBEDE GİDEN SOYLU BİR MİLLETİN ÇOCUKLARIYIZ, TORUNLARIYIZ... ULU GEÇMİŞİMİZİ, KÖKLERİMİZİ ORTAK DİLİMİZLE, KÜLTÜRÜMÜZLE, TARİHİMİZLE, ESERLERİMİZLE ARAYIP BULACAK, GELECEK NESİLLERE AKTARACAĞIZ. ESASEN, HALKLARIN KENDİ KÜLTÜREL GEÇMİŞİNİ ÖĞRENME ARZUSU, İNSANLIĞIN BİNLERCE YILDIR SÜREN KENDİNİ AŞMA VE İLERLEME SERÜVENİNDE NEREDE DURDUKLARINI ANLAMA İHTİYACINDAN KAYNAKLANMAKTADIR. BU İHTİYACIN TEMELİNDE BEŞERİ BİR KENDİNİ TANIMA DUYGUSU YATMAKTADIR. KENDİ KÜLTÜREL KİMLİĞİNİ, KENDİ GEÇMİŞİNİ BİLEN ÖTEKİ'Nİ ANLAMAKTA, ÖTEKİ'YLE İNSANLIK ORTAK PAYDASINDA BİRLEŞMEKTE HİÇBİR GÜÇLÜK ÇEKMEZ. BİRLİKTE YAŞAMA, BİRLİKTE ÇALIŞMA ANLAYIŞI ANCAK BU ZEMİNDE YEŞERİP BOY VEREBİLİR. KALICI DÜNYA BARIŞI DA İŞTE YİNE ANCAK BU HOŞGÖRÜ ANLAYIŞININ ZEMİNİNDE KURULABİLİR.
TARİHİ MİRASIMIZI, KÜLTÜRÜMÜZÜ VE MEDENİYETİMİZİ İNŞA EDEN ULU BİLGELERİMİZİN TEFEKKÜR VE İLİM ADAMLARIMIZIN ESERLERİNİ KORUMAK VE ONLARIN EVRENSEL MESAJINDAN FEYZ ALARAK, YENİ BİR BİN YILA HAZIRLANMAK BİZE DÜŞEN EN BÜYÜK GÖREVDİR. GELİN ORTAK DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM VE YAŞATALIM. ORHUN ABİDELERİ'NDE BAŞLAYAN, MANAS DESTANIYLA VÜCUT BULAN, HOCA AHMET YESEVİ'DE ALEVLENEN, KÖROĞLU'NDA, DEDE KORKUT'DA, HOCA NASREDDİN'DE, FUZULİ'DE, NİZAMİ'DE, YUNUS EMRE'DE, HACI BEKTAŞ-I VELİ'DE, GÜL BABA'DA, ALİ ŞİR NEVAİ'DE, ABAY'DA, KARACAOĞLAN'DA, MAHDUM KULU'DA, MEVLANA'DA, HÜSEYİN CAVİT'DE, AHMET CEVAT'DA, ABDÜLHAK HAMİT'DE, YAHYA KEMAL'DE, CENGİZ AYTMATOV'DA, BAHTİYAR VAHABZADE'DE ÇİÇEKLENEREK BÜYÜYEN, CAN BULAN BİZE AİT TÜM ZENGİNLİKLER, GÜZELLİKLER HEPİMİZİNDİR. ANCAK BUNLAR AYNI ZAMANDA İNSANLIĞIN DA ORTAK MALIDIR. ZİRA, MİLLETLERİN KENDİ KÜLTÜRLERİ İÇERİSİNDE MEYDANA GETİRDİKLERİ DEĞERLER BİR YERDEN SONRA BÜTÜN İNSANLIĞIN MALI OLUR.
YALNIZ, BİZ GEÇMİŞİMİZİ, SADECE "KÖKLERİMİZİ BİLELİM" DİYE ARAŞTIRMIYORUZ; GEÇMİŞİMİZİ, "DAHA SAĞLAM VE MÜREFFEH BİR GELECEK KURMAK" İÇİN DE ARAŞTIRIYORUZ. ZİRA, MİLLETLER EĞER KENDİ KÖKLERİNİ HATIRLAMAKTAN VEYA KENDİ GEÇMİŞLERİNİ İHYA ETMEKTEN ÇEKİNİRLERSE GELECEK HAKKINA DA SAHİP OLAMAZLAR. EĞER, BUGÜN BÜYÜK TÜRK DÜNYASI VAR İSE, VARLIĞINI BUGÜNE KADAR SÜRDÜRMÜŞSE, BU, MANEVİ DEĞERLERİMİZİ YAŞATABİLMEMİZ SAYESİNDE MÜMKÜN OLABİLMİŞTİR.
İŞTE BURADA KARŞIMIZA. TÜRK DÜNYASININ ORTAK DEĞERLERİNİ, ÖZBENLİĞİNİ OLUŞTURAN ÖNEMLİ BİR ÖGE ÇIKMAKTADIR. O DA DESTANLARIMIZDIR...
DESTANLAR, ASLINDA BİR MİLLETİN, BİR TOPLUMUN "ORTAK AKLI"DIR. BUNLAR ORTAK HAFIZALARIMIZDA O DENLİ KÖKLÜ YER ETMİŞLERDİR Kİ, ZAMAN BUNLARI SİLEMEMİŞTİR. İŞTE BU NOKTADA DURUP DÜŞÜNMEK GEREKMEKTEDİR. TAŞTAN, TOPRAKTAN, DEMİRDEN, ÇELİKTEN ESER YAPIYORSUNUZ. BUNU ZAMAN ÇÜRÜTÜYOR, SİLİP SÜPÜRÜYOR, YOK EDİYOR. OYSA, DESTANLARI, TARİHTEN BİZE İNTİKAL EDEN BU HİKMETLİ SÖZLERİ ZAMAN YOK EDEMİYOR. ZİRA BU ESERLERİN İÇİNDE "HİKMET" YANİ "BİLGELİK" VARDIR. BU DESTANLARDAN ÇIKARILACAK EBEDİ DERSLER VARDIR.
TÜRK KÜLTÜR TARİHİNİN İÇERİSİNDE PEK ÇOK DESTAN VAR. DESTANLARIMIZ, HEPİMİZİN SAHİPLENDİĞİ HAZİNELERDİR. HEPİMİZ DERKEN TÜRK DÜNYASININ TÜM EVLATLARINI, YANİ KAZAK KARDEŞLERİMİZİ, KIRGIZ KARDEŞLERİMİZİ, ÖZBEK KARDEŞLERİMİZİ, TÜRKMEN KARDEŞLERİMİZİ, AZERİ KARDEŞLERİMİZİ, ANADOLU'DAKİ TÜRKLERİ... VELHASIL O BÜYÜK TÜRK AİLESİNİ KASTEDİYORUM. İŞTE, BU DESTANLAR BİZİ BİRLEŞTİRMEKTE, TARİH İÇİNDEKİ HİKAYEMİZİ GELECEK NESİLLERE ANLATMAKTADIR. BİZ KİMİZ? NEYİZ? NEREDEN GELİYOR ATALARIMIZ DEDİĞİMİZDE DESTANLARIMIZ BİZLERE IŞIK TUTMAKTADIR. VE BİZ DİYORUZ Kİ, DESTANLARIMIZ AYNI... MUSİKİMİZ AYNI... NİNNİLERİMİZ AYNI... DİLİMİZ AYNI... DİNİMİZ AYNI, GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ, TARİHİMİZ AYNI... GÖNLÜMÜZ HEP BİRBİRİMİZ İÇİN ÇARPIYOR. BUNDAN GÜÇLÜ BUNDAN İYİ KARDEŞLİK OLUR MU?
21. YÜZYILDA, BU BÜYÜK TÜRK DÜNYASI İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR FIRSAT YAKALADIK. BU FIRSAT, "KENDİMİZİ DAHA DOĞRU ÖĞRENECEĞİZ, DAHA DOĞRU ÖĞRENDİKÇE, BİRBİRİMİZE DAHA ÇOK YAKLAŞACAĞIZ VE DAHA ÇOK YAKLAŞTIKÇA, İNSANLIĞA BERABERCE DAHA ÇOK HİZMET EDECEĞİZ" ŞEKLİNDE ANLAŞILMALIDIR. BÖYLECE, HEPİMİZİN ORTAK BİRİKİMİ OLAN ZENGİN KÜLTÜRÜMÜZÜN YAŞATILMASINA DAHA ÇOK YARDIMCI OLABİLECEĞİMİZE İNANIYORUM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
BU NOKTADA, TÜRK DÜNYASININ ORTAK HAFIZASINA MALOLMUŞ BÜYÜK DEDE KORKUT DESTANI'NA BİRAZ DAHA DEĞİNMEK İSTİYORUM. BÜYÜK BİLİM VE DEVLET ADAMI MERHUM FUAD KÖPRÜLÜ BAKIN NE DEMİŞ: "BÜTÜN TÜRK EDEBİYATINI TERAZİNİN BİR GÖZÜNE, DEDE KORKUT'U ÖBÜR GÖZÜNE KOYSANIZ, YİNE DE DEDE KORKUT AĞIR BASAR". BU SÖZLERİN KIYMETİNİ BİLELİM. DEDE KORKUT KİTABI, ESKİ TÜRK İNANIŞLARINI, FELSEFESİNİ, ADET VE AN'ANELERİNİ YİNE ESKİ TÜRK DESTAN GELENEĞİ İÇERİSİNDE İŞLEYEN, GERÇEKTEN DE ABİDE BİR ESERDİR. HİKMET VE SAĞDUYUNUN VÜCUT BULMUŞ ŞEKLİDİR. BU HİKAYELERDE DİL, TÜRK HALKININ GÜNLÜK DİLİDİR. ÜSLÛBU SON DERECE SADE, CAM GİBİ SAYDAM, SU GİBİ BERRAKTIR. BU DİL, MİLLETLERİN DAĞARCIĞINDA ASIRLAR BOYU SÜZÜLE SÜZÜLE ADETA ATASÖZLERİ VE VECİZELER DİZİSİ HALİNE GELMİŞTİR. DEDE KORKUT DESTANI, TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ZENGİNLİKLERİNİ, RENKLİ TÜRK FOLKLORUNUN SAYISIZ DEĞERLERİNİ, TÜRK MİLLETİNİN YÜKSEK İNSANİ VASIFLARINI, DUYGULARINI, FAZİLETLERİNİ VE MEZİYETLERİNİ DİLE GETİRMEKTEDİR. HALK FİLOZOFU, KERAMET SAHİBİ, AKIL HOCASI VE OZAN OLARAK DEDE KORKUT'UN HATIRASI ÇEŞİTLİ DEVİRLERDE VE UZUN ASIRLAR BOYUNCA TÜRKLERİN ESKİ VE YENİ YURTLARINDA CANLI OLARAK YAŞAMIŞ VE TÜRKLÜK ALEMİNİN ÇEŞİTLİ TOPLULUKLARI ARASINDA VE ÇOK GENİŞ BİR COĞRAFİ ALANDA SON ZAMANLARA KADAR SAKLANMIŞTIR. ASLİ DEĞERLERİNİ ARAYAN BİR TÜRKİYE TÜRK'Ü, BİR KAZAK, BİR AZERBAYCANLI, BİR TÜRKMEN VEYA BAŞKA KARDEŞİMİZ BU ESERE BAKTIĞI VAKİT, ONDA GÖRECEĞİ TEMELDEKİ TÜRK BİRLİĞİ VE KARDEŞLİĞİ OLACAKTIR. DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN İÇERİSİNDE BUGÜN YAŞAYAN, YARIN DA YAŞAYACAK OLAN DEĞERLER İLE TÜM İNSANLIK İÇİN BİLGELİK VE MUTLULUK MESAJLARI BULUNMAKTADIR. İNSANI İNSAN KILAN, O'NA ÜSTÜN VASIFLAR BAHŞEDEN DEĞERLER BULUNMAKTADIR. İŞTE BU DEĞERLER VE MESAJLAR NESİLDEN NESİLE İNTİKAL EDEREK GİDİYORSA, O TOPLUM AYAKTA DURUYOR, SAYGINLIĞINI, ÖZBENLİĞİNİ KORUYOR DEMEKTİR. TÜRK DÜNYASI KAYBOLMAMIŞSA, DAĞILMAMIŞSA DEDE KORKUT DESTANININ KUVVETLİ MANEVİ ÇİMENTOSUNUN ROLÜ BÜYÜKTÜR.
AZİZ KARDEŞLERİM,
DEDE KORKUT DESTANI, BU MUHTEŞEM ESER TÜRK DÜNYASININ TOPRAĞINI, KİMLİĞİNİ VE DEVLETİNİ NE KADAR AZİZ BİLDİĞİNİN EN PARLAK NİŞANESİDİR. BUGÜN BİZLERE DÜŞEN GÖREV, BU DESTANI VE ORTAK MEDENİYETİMİZİN HİKAYESİNİ ANLATAN MANAS GİBİ, KUTADGU BİLİG GİBİ, DİVAN-Ü LÜGAT-ÜT TÜRK GİBİ BÜTÜN BÜYÜK ESERLERİMİZİN EVRENSEL İNSANLIK MESAJLARINI YENİ NESİLLERİMİZE VE DÜNYAYA TANITABİLMEKTİR. BU TÜR KUTLAMALARA VE TOPLANTILARA BU BAKIMDAN DA FEVKALADE ÖNEM ATFEDİYORUM. BU VESİLEYLE, BU MANALI TOPLANTIYI DÜZENLEDİĞİ BİZLERİ BİRARAYA GETİRDİĞİ İÇİN AZİZ KARDEŞİM SAYIN HAYDAR ALİYEV'E EN İÇTEN TEŞEKKÜRLERİMİ İFADE ETMEK İSTİYORUM.
BU VESİLEYLE, BUGÜNE KADAR DEDE KORKUT ÜZERİNDE İLMİ ÇALIŞMALAR YAPMIŞ BÜTÜN DEĞERLİ BİLİM VE EDEBİYAT ADAMLARINI VE HOCALARIMIZI HUZURUNUZDA SAYGI VE RAHMETLE ANIYORUM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
BUNDAN ALTI YIL ÖNCESİNE KADAR TÜRK DÜNYASI İÇİNDE YEGANE BAĞIMSIZ ÜLKE OLAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN KURUCUSU OLAN VE "DEVLETİN TEMELİ KÜLTÜRDÜR" DİYEN BÜYÜK ÖNDER ATATÜRK, ÇAĞDAŞ UYGARLIK DÜZEYİNE ULAŞMAYI BİZE HEDEF OLARAK GÖSTERMİŞTİ. BU HEDEF, TÜRK DÜNYASININ ORTAK HEDEFİDİR. ESASEN, 1000 YILA YAKIN BİR SÜRE ÖNCE YAZILMIŞ OLAN KUTADGU BİLİG'DE DE BELİRTİLDİĞİ GİBİ, "AKIL KARANLIK GECEDE BİR MEŞALE GİBİDİR; BİLGİ SENİ AYDINLATAN BİR IŞIKTIR. İNSAN AKIL İLE YÜKSELİR, BİLGİ İLE BÜYÜR." BİLGİ ÇAĞI OLAN GÜNÜMÜZDE BU SESLER TÜRK DÜNYASINA IŞIK TUTMAYA DEVAM ETMEKTEDİR.
BUGÜN TÜRK TOPLULUKLARI ARASINDA TARİHTEN VE ORTAK KÜLTÜREL MİRASTAN KAYNAKLANAN VE SEVGİYE DAYANAN BİR YAKINLAŞMA VE BERABERLİK ATEŞİ YANMIŞTIR. TÜRK TOPLUMLARI BU ATEŞİ KORUMALI, BESLEMELİ VE BÜYÜTMELİDİR.
HEPİNİZİ SEVGİYLE, SAYGIYLA SELAMLIYORUM."
TÜRK DÜNYASININ MENSUPLARI OLAN KARDEŞ CUMHURİYETLERİN SAYIN CUMHURBAŞKANLARI, AZİZ KARDEŞLERİM,
DEĞERLİ BİLİM ADAMLARI,
DEĞERLİ MİSAFİRLER,
HEPİNİZİ SEVGİYLE, SAYGIYLA SELAMLIYORUM.
BUGÜN, BURADA MÜŞTEREK MEDENİYETİMİZİN ULU MİMARLARINDAN, HEPİMİZİN ORTAK ATASI, ULULARIN ULUSU DEDE KORKUT'UN BÜYÜK DESTANININ 1300.YILDÖNÜMÜNÜ KUTLAMAK ÜZERE TOPLANMIŞ BULUNUYORUZ. BU VESİLEYLE, HEPİNİZE ANADOLU'DAKİ KARDEŞLERİNİZİN HASRET VE MUHABBET DOLU SELAMLARINI GETİRDİM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
TÜRK DÜNYASININ YENİDEN BİRBİRİYLE KUCAKLAŞMASI BİTİRDİĞİMİZ VE İLK DEMLERİNİ YAŞADIĞIMIZ YÜZYILLARIN EN PARLAK HÂDİSELERİNDEN BİRİDİR. BİZİM BİRLİĞİMİZ, DAYANIŞMAMIZ HERŞEYDEN ÖNCE BÜYÜK BİR KÜLTÜREL VAKIADIR. TÜRK DÜNYASI BİNYILLARDIR ORTA ASYA'DA ÇİN, FARS, ARAP VE SLAV KÜLTÜRLERİNİN GÜÇLÜ TESİRLERİ ARASINDA KENDİ HARSINI VE MEDENİYETİNİ KORUMAYI, BU KÜLTÜRLERLE KARŞILIKLI ETKİLEŞİM İÇİNDE EVRENSEL MEDENİYETE BÜYÜK KATKILARDA BULUNMAYI BAŞARABİLMİŞTİR. KÜLTÜR MİRASIMIZIN, BİR UCU ORHUN KİTABELERİNE, ÖBÜR UCU VİYANA ÖNLERİNE KADAR YAYILAN KÖKLÜ İZLERİNDEN BU KATKILARIN BOYUTUNU ORTAYA ÇIKARMAK MÜMKÜNDÜR. BU BÜYÜK VARLIK, BUGÜN YENİ BİR KARDEŞLİK, İŞBİRLİĞİ VE DAYANIŞMA RUHUYLA BİRBİRİNİ KUCAKLAMAKTA, BİRBİRİNİN İYİ GÜNÜNE DE, KÖTÜ GÜNÜNE DE ORTAK OLMAKTADIR.
BUGÜNKÜ BİRLİKTELİĞİMİZİ DAHA DA TAÇLANDIRAN VESİLE MEDENİYETİMİZİN ULU MİMARLARINDAN, HEPİMİZİN ORTAK ATASI DEDE KORKUT'UN 1300. YILDÖNÜMÜNÜ KUTLUYOR OLMAMIZDIR. TÜM TÜRK BOYLARININ ATASI, OZANLARIN PİRİ, ULULARIN ULUSU KORKUT ATA'NIN DESTANI, ORTA ASYA'DAN KAFKASYA'YA, ANADOLU'DAN BALKANLARA KADAR UZANAN GENİŞ VE ORTAK COĞRAFYAMIZIN BÜYÜK MİLLETİMİZLE HEMHAL OLUŞUNUN GERÇEK HİKAYESİ, TÜRK DÜNYASININ ADETA KİMLİK REHBERİDİR. DEDE KORKUT DESTANI ZAMAN VE MEKANIN ÖTESİNE GEÇEREK BU BÜYÜK COĞRAFYAYI TEK BİR YÜREK HALİNDE BİRLEŞTİRMESİDİR.
BÜYÜK TÜRK DÜNYASI BU DESTANIN YAPRAKLARINDA SESİNİ, NEFESİNİ, HAYALLERİNİ BULUR; KAZAN'IN, BOĞAÇ'IN, ARUZ'UN VE OĞUZ HANIN KAHRAMANLIKLARINDAN GÜÇ ALIR, İNSAN FELSEFESİNDEN BESLENİR. 1300 YILDIR NİNNİLERİMİZDEN MASALLARIMIZA, ŞARKILARIMIZDAN ŞİİRLERİMİZE KADAR ORTAK HAFIZAMIZIN ATLASINI OLUŞTURAN BU MUHTEŞEM ESER BÜYÜK TÜRK DÜNYASININ TOPRAĞINI, KİMLİĞİNİ VE DEVLETİNİ NE KADAR AZİZ BİLDİĞİNİN EN PARLAK NİŞANESİDİR. DESTANIN BİR YERİNDE;
"BERİ GELİN KIRK KARDAŞIM
SİZE KURBAN OLSUN BENİM BAŞIM.."
DİYEN DEDE KORKUT İLE ONDAN YAKLAŞIK 600 YIL SONRA ANADOLU'NUN BAĞRINDA;
"BİR OLUN, İRİ OLUN, DİRİ OLUN..."
DİYEN HACI BEKTAŞ-I VELİ BİZLERE KARDEŞLİĞİN VE DAYANIŞMANIN EN VECİZ TARİFİNİ YAPMIŞLARDIR. BU MESAJ BİNYILLARDAN SONRA HÂLÂ YOLUMUZU AYDINLATMAYA, GÖNÜLLERİMİZİ BİR TUTMAYA DEVAM ETMEKTEDİR.
BU VESİLEYLE BİR KERE DAHA VURGULAMAKTA FAYDA GÖRÜYORUM: KİMSENİN BİZİM BU GİBİ BULUŞMALARIMIZDAN BİR RAHATSIZLIK DUYMASINA HACET YOKTUR. BİR ÖZBEK ATASÖZÜNDE "DOSTUN OLMASA DÜNYA SANA KARANLIKTIR..." DENMEKTEDİR. TÜRK DÜNYASININ TEMSİLCİLERİ BU TÜR ORGANİZASYONLARDA KARDEŞLİK İÇİN, DOSTLUK İÇİN VE DAYANIŞMA İÇİN BİRARAYA GELMEKTEDİR. BİZLER, KÖKLÜ TARİHİMİZ, BİN YILLARIN DERİNLİĞİNDEN, HOCA AHMET YESEVİ OCAĞINDAN GELEN ENGİN HOŞGÖRÜ ANLAYIŞIMIZ VE TARİHE MAL OLMUŞ DEVLET TECRÜBEMİZLE YİRMİBİRİNCİ YÜZYILDA DA KÜLTÜRLERİN AHENGİNE VE EVRENSEL BARIŞA KATKIDA BULUNMA GÖREVİNİ LAYIKIYLA YERİNE GETİRMEK HUSUSUNDA KARARLIYIZ VE AZİMLİYİZ.
AZİZ KARDEŞLERİM,
ARTIK, ADRİYATİK'TEN ÇİN SEDDİ'NE KADAR UZANAN GENİŞ BİR ALANDA, TÜRK DİLİNİ KONUŞAN, TÜRK SOYUNDAN GELEN, SAYILARI 200 MİLYONUN ÜSTÜNDE BÜYÜK BİR TÜRK DÜNYASININ VARLIĞI İNKAR EDİLEMEYECEK BİR VAKIADIR. BU VARLIK, "DÎVÂN-Ü LÛGAT-İT TÜRK"E GÖRE 21 BOYDAN İBARETTİR. ANCAK, BU 21 BOYUN HEPSİ, BU BÜYÜK, ULU ÇINARIN BİRER DALIDIR. BUNLARIN HEPSİ, YANİ SİZLER, BİZLER, HEPİMİZ AYNI KÖKTEN, AYNI AĞAÇTAN GÜÇ VE KUDRET ALAN BOYLARIN DEVAMIYIZ.
KÖKLERİMİZİ ARIYORUZ. NEDEN? ÇÜNKÜ, HEPİMİZ EZELDEN EBEDE GİDEN SOYLU BİR MİLLETİN ÇOCUKLARIYIZ, TORUNLARIYIZ... ULU GEÇMİŞİMİZİ, KÖKLERİMİZİ ORTAK DİLİMİZLE, KÜLTÜRÜMÜZLE, TARİHİMİZLE, ESERLERİMİZLE ARAYIP BULACAK, GELECEK NESİLLERE AKTARACAĞIZ. ESASEN, HALKLARIN KENDİ KÜLTÜREL GEÇMİŞİNİ ÖĞRENME ARZUSU, İNSANLIĞIN BİNLERCE YILDIR SÜREN KENDİNİ AŞMA VE İLERLEME SERÜVENİNDE NEREDE DURDUKLARINI ANLAMA İHTİYACINDAN KAYNAKLANMAKTADIR. BU İHTİYACIN TEMELİNDE BEŞERİ BİR KENDİNİ TANIMA DUYGUSU YATMAKTADIR. KENDİ KÜLTÜREL KİMLİĞİNİ, KENDİ GEÇMİŞİNİ BİLEN ÖTEKİ'Nİ ANLAMAKTA, ÖTEKİ'YLE İNSANLIK ORTAK PAYDASINDA BİRLEŞMEKTE HİÇBİR GÜÇLÜK ÇEKMEZ. BİRLİKTE YAŞAMA, BİRLİKTE ÇALIŞMA ANLAYIŞI ANCAK BU ZEMİNDE YEŞERİP BOY VEREBİLİR. KALICI DÜNYA BARIŞI DA İŞTE YİNE ANCAK BU HOŞGÖRÜ ANLAYIŞININ ZEMİNİNDE KURULABİLİR.
TARİHİ MİRASIMIZI, KÜLTÜRÜMÜZÜ VE MEDENİYETİMİZİ İNŞA EDEN ULU BİLGELERİMİZİN TEFEKKÜR VE İLİM ADAMLARIMIZIN ESERLERİNİ KORUMAK VE ONLARIN EVRENSEL MESAJINDAN FEYZ ALARAK, YENİ BİR BİN YILA HAZIRLANMAK BİZE DÜŞEN EN BÜYÜK GÖREVDİR. GELİN ORTAK DEĞERLERİMİZE SAHİP ÇIKALIM VE YAŞATALIM. ORHUN ABİDELERİ'NDE BAŞLAYAN, MANAS DESTANIYLA VÜCUT BULAN, HOCA AHMET YESEVİ'DE ALEVLENEN, KÖROĞLU'NDA, DEDE KORKUT'DA, HOCA NASREDDİN'DE, FUZULİ'DE, NİZAMİ'DE, YUNUS EMRE'DE, HACI BEKTAŞ-I VELİ'DE, GÜL BABA'DA, ALİ ŞİR NEVAİ'DE, ABAY'DA, KARACAOĞLAN'DA, MAHDUM KULU'DA, MEVLANA'DA, HÜSEYİN CAVİT'DE, AHMET CEVAT'DA, ABDÜLHAK HAMİT'DE, YAHYA KEMAL'DE, CENGİZ AYTMATOV'DA, BAHTİYAR VAHABZADE'DE ÇİÇEKLENEREK BÜYÜYEN, CAN BULAN BİZE AİT TÜM ZENGİNLİKLER, GÜZELLİKLER HEPİMİZİNDİR. ANCAK BUNLAR AYNI ZAMANDA İNSANLIĞIN DA ORTAK MALIDIR. ZİRA, MİLLETLERİN KENDİ KÜLTÜRLERİ İÇERİSİNDE MEYDANA GETİRDİKLERİ DEĞERLER BİR YERDEN SONRA BÜTÜN İNSANLIĞIN MALI OLUR.
YALNIZ, BİZ GEÇMİŞİMİZİ, SADECE "KÖKLERİMİZİ BİLELİM" DİYE ARAŞTIRMIYORUZ; GEÇMİŞİMİZİ, "DAHA SAĞLAM VE MÜREFFEH BİR GELECEK KURMAK" İÇİN DE ARAŞTIRIYORUZ. ZİRA, MİLLETLER EĞER KENDİ KÖKLERİNİ HATIRLAMAKTAN VEYA KENDİ GEÇMİŞLERİNİ İHYA ETMEKTEN ÇEKİNİRLERSE GELECEK HAKKINA DA SAHİP OLAMAZLAR. EĞER, BUGÜN BÜYÜK TÜRK DÜNYASI VAR İSE, VARLIĞINI BUGÜNE KADAR SÜRDÜRMÜŞSE, BU, MANEVİ DEĞERLERİMİZİ YAŞATABİLMEMİZ SAYESİNDE MÜMKÜN OLABİLMİŞTİR.
İŞTE BURADA KARŞIMIZA. TÜRK DÜNYASININ ORTAK DEĞERLERİNİ, ÖZBENLİĞİNİ OLUŞTURAN ÖNEMLİ BİR ÖGE ÇIKMAKTADIR. O DA DESTANLARIMIZDIR...
DESTANLAR, ASLINDA BİR MİLLETİN, BİR TOPLUMUN "ORTAK AKLI"DIR. BUNLAR ORTAK HAFIZALARIMIZDA O DENLİ KÖKLÜ YER ETMİŞLERDİR Kİ, ZAMAN BUNLARI SİLEMEMİŞTİR. İŞTE BU NOKTADA DURUP DÜŞÜNMEK GEREKMEKTEDİR. TAŞTAN, TOPRAKTAN, DEMİRDEN, ÇELİKTEN ESER YAPIYORSUNUZ. BUNU ZAMAN ÇÜRÜTÜYOR, SİLİP SÜPÜRÜYOR, YOK EDİYOR. OYSA, DESTANLARI, TARİHTEN BİZE İNTİKAL EDEN BU HİKMETLİ SÖZLERİ ZAMAN YOK EDEMİYOR. ZİRA BU ESERLERİN İÇİNDE "HİKMET" YANİ "BİLGELİK" VARDIR. BU DESTANLARDAN ÇIKARILACAK EBEDİ DERSLER VARDIR.
TÜRK KÜLTÜR TARİHİNİN İÇERİSİNDE PEK ÇOK DESTAN VAR. DESTANLARIMIZ, HEPİMİZİN SAHİPLENDİĞİ HAZİNELERDİR. HEPİMİZ DERKEN TÜRK DÜNYASININ TÜM EVLATLARINI, YANİ KAZAK KARDEŞLERİMİZİ, KIRGIZ KARDEŞLERİMİZİ, ÖZBEK KARDEŞLERİMİZİ, TÜRKMEN KARDEŞLERİMİZİ, AZERİ KARDEŞLERİMİZİ, ANADOLU'DAKİ TÜRKLERİ... VELHASIL O BÜYÜK TÜRK AİLESİNİ KASTEDİYORUM. İŞTE, BU DESTANLAR BİZİ BİRLEŞTİRMEKTE, TARİH İÇİNDEKİ HİKAYEMİZİ GELECEK NESİLLERE ANLATMAKTADIR. BİZ KİMİZ? NEYİZ? NEREDEN GELİYOR ATALARIMIZ DEDİĞİMİZDE DESTANLARIMIZ BİZLERE IŞIK TUTMAKTADIR. VE BİZ DİYORUZ Kİ, DESTANLARIMIZ AYNI... MUSİKİMİZ AYNI... NİNNİLERİMİZ AYNI... DİLİMİZ AYNI... DİNİMİZ AYNI, GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ, TARİHİMİZ AYNI... GÖNLÜMÜZ HEP BİRBİRİMİZ İÇİN ÇARPIYOR. BUNDAN GÜÇLÜ BUNDAN İYİ KARDEŞLİK OLUR MU?
21. YÜZYILDA, BU BÜYÜK TÜRK DÜNYASI İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR FIRSAT YAKALADIK. BU FIRSAT, "KENDİMİZİ DAHA DOĞRU ÖĞRENECEĞİZ, DAHA DOĞRU ÖĞRENDİKÇE, BİRBİRİMİZE DAHA ÇOK YAKLAŞACAĞIZ VE DAHA ÇOK YAKLAŞTIKÇA, İNSANLIĞA BERABERCE DAHA ÇOK HİZMET EDECEĞİZ" ŞEKLİNDE ANLAŞILMALIDIR. BÖYLECE, HEPİMİZİN ORTAK BİRİKİMİ OLAN ZENGİN KÜLTÜRÜMÜZÜN YAŞATILMASINA DAHA ÇOK YARDIMCI OLABİLECEĞİMİZE İNANIYORUM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
BU NOKTADA, TÜRK DÜNYASININ ORTAK HAFIZASINA MALOLMUŞ BÜYÜK DEDE KORKUT DESTANI'NA BİRAZ DAHA DEĞİNMEK İSTİYORUM. BÜYÜK BİLİM VE DEVLET ADAMI MERHUM FUAD KÖPRÜLÜ BAKIN NE DEMİŞ: "BÜTÜN TÜRK EDEBİYATINI TERAZİNİN BİR GÖZÜNE, DEDE KORKUT'U ÖBÜR GÖZÜNE KOYSANIZ, YİNE DE DEDE KORKUT AĞIR BASAR". BU SÖZLERİN KIYMETİNİ BİLELİM. DEDE KORKUT KİTABI, ESKİ TÜRK İNANIŞLARINI, FELSEFESİNİ, ADET VE AN'ANELERİNİ YİNE ESKİ TÜRK DESTAN GELENEĞİ İÇERİSİNDE İŞLEYEN, GERÇEKTEN DE ABİDE BİR ESERDİR. HİKMET VE SAĞDUYUNUN VÜCUT BULMUŞ ŞEKLİDİR. BU HİKAYELERDE DİL, TÜRK HALKININ GÜNLÜK DİLİDİR. ÜSLÛBU SON DERECE SADE, CAM GİBİ SAYDAM, SU GİBİ BERRAKTIR. BU DİL, MİLLETLERİN DAĞARCIĞINDA ASIRLAR BOYU SÜZÜLE SÜZÜLE ADETA ATASÖZLERİ VE VECİZELER DİZİSİ HALİNE GELMİŞTİR. DEDE KORKUT DESTANI, TÜRK KÜLTÜRÜNÜN ZENGİNLİKLERİNİ, RENKLİ TÜRK FOLKLORUNUN SAYISIZ DEĞERLERİNİ, TÜRK MİLLETİNİN YÜKSEK İNSANİ VASIFLARINI, DUYGULARINI, FAZİLETLERİNİ VE MEZİYETLERİNİ DİLE GETİRMEKTEDİR. HALK FİLOZOFU, KERAMET SAHİBİ, AKIL HOCASI VE OZAN OLARAK DEDE KORKUT'UN HATIRASI ÇEŞİTLİ DEVİRLERDE VE UZUN ASIRLAR BOYUNCA TÜRKLERİN ESKİ VE YENİ YURTLARINDA CANLI OLARAK YAŞAMIŞ VE TÜRKLÜK ALEMİNİN ÇEŞİTLİ TOPLULUKLARI ARASINDA VE ÇOK GENİŞ BİR COĞRAFİ ALANDA SON ZAMANLARA KADAR SAKLANMIŞTIR. ASLİ DEĞERLERİNİ ARAYAN BİR TÜRKİYE TÜRK'Ü, BİR KAZAK, BİR AZERBAYCANLI, BİR TÜRKMEN VEYA BAŞKA KARDEŞİMİZ BU ESERE BAKTIĞI VAKİT, ONDA GÖRECEĞİ TEMELDEKİ TÜRK BİRLİĞİ VE KARDEŞLİĞİ OLACAKTIR. DEDE KORKUT HİKAYELERİNİN İÇERİSİNDE BUGÜN YAŞAYAN, YARIN DA YAŞAYACAK OLAN DEĞERLER İLE TÜM İNSANLIK İÇİN BİLGELİK VE MUTLULUK MESAJLARI BULUNMAKTADIR. İNSANI İNSAN KILAN, O'NA ÜSTÜN VASIFLAR BAHŞEDEN DEĞERLER BULUNMAKTADIR. İŞTE BU DEĞERLER VE MESAJLAR NESİLDEN NESİLE İNTİKAL EDEREK GİDİYORSA, O TOPLUM AYAKTA DURUYOR, SAYGINLIĞINI, ÖZBENLİĞİNİ KORUYOR DEMEKTİR. TÜRK DÜNYASI KAYBOLMAMIŞSA, DAĞILMAMIŞSA DEDE KORKUT DESTANININ KUVVETLİ MANEVİ ÇİMENTOSUNUN ROLÜ BÜYÜKTÜR.
AZİZ KARDEŞLERİM,
DEDE KORKUT DESTANI, BU MUHTEŞEM ESER TÜRK DÜNYASININ TOPRAĞINI, KİMLİĞİNİ VE DEVLETİNİ NE KADAR AZİZ BİLDİĞİNİN EN PARLAK NİŞANESİDİR. BUGÜN BİZLERE DÜŞEN GÖREV, BU DESTANI VE ORTAK MEDENİYETİMİZİN HİKAYESİNİ ANLATAN MANAS GİBİ, KUTADGU BİLİG GİBİ, DİVAN-Ü LÜGAT-ÜT TÜRK GİBİ BÜTÜN BÜYÜK ESERLERİMİZİN EVRENSEL İNSANLIK MESAJLARINI YENİ NESİLLERİMİZE VE DÜNYAYA TANITABİLMEKTİR. BU TÜR KUTLAMALARA VE TOPLANTILARA BU BAKIMDAN DA FEVKALADE ÖNEM ATFEDİYORUM. BU VESİLEYLE, BU MANALI TOPLANTIYI DÜZENLEDİĞİ BİZLERİ BİRARAYA GETİRDİĞİ İÇİN AZİZ KARDEŞİM SAYIN HAYDAR ALİYEV'E EN İÇTEN TEŞEKKÜRLERİMİ İFADE ETMEK İSTİYORUM.
BU VESİLEYLE, BUGÜNE KADAR DEDE KORKUT ÜZERİNDE İLMİ ÇALIŞMALAR YAPMIŞ BÜTÜN DEĞERLİ BİLİM VE EDEBİYAT ADAMLARINI VE HOCALARIMIZI HUZURUNUZDA SAYGI VE RAHMETLE ANIYORUM.
AZİZ KARDEŞLERİM,
BUNDAN ALTI YIL ÖNCESİNE KADAR TÜRK DÜNYASI İÇİNDE YEGANE BAĞIMSIZ ÜLKE OLAN TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN KURUCUSU OLAN VE "DEVLETİN TEMELİ KÜLTÜRDÜR" DİYEN BÜYÜK ÖNDER ATATÜRK, ÇAĞDAŞ UYGARLIK DÜZEYİNE ULAŞMAYI BİZE HEDEF OLARAK GÖSTERMİŞTİ. BU HEDEF, TÜRK DÜNYASININ ORTAK HEDEFİDİR. ESASEN, 1000 YILA YAKIN BİR SÜRE ÖNCE YAZILMIŞ OLAN KUTADGU BİLİG'DE DE BELİRTİLDİĞİ GİBİ, "AKIL KARANLIK GECEDE BİR MEŞALE GİBİDİR; BİLGİ SENİ AYDINLATAN BİR IŞIKTIR. İNSAN AKIL İLE YÜKSELİR, BİLGİ İLE BÜYÜR." BİLGİ ÇAĞI OLAN GÜNÜMÜZDE BU SESLER TÜRK DÜNYASINA IŞIK TUTMAYA DEVAM ETMEKTEDİR.
BUGÜN TÜRK TOPLULUKLARI ARASINDA TARİHTEN VE ORTAK KÜLTÜREL MİRASTAN KAYNAKLANAN VE SEVGİYE DAYANAN BİR YAKINLAŞMA VE BERABERLİK ATEŞİ YANMIŞTIR. TÜRK TOPLUMLARI BU ATEŞİ KORUMALI, BESLEMELİ VE BÜYÜTMELİDİR.
HEPİNİZİ SEVGİYLE, SAYGIYLA SELAMLIYORUM."
