"Avrupa Günü" Münasebetiyle Düzenlenen Törende Yaptıkları Konuşma
09.05.2000
Cumhurbaşkanı Sayın Süleyman Demirel'in, "Avrupa Günü" münasebetiyle düzenlenen törende yaptıkları konuşma aşağıda sunulmaktadır:
DEĞERLİ KONUKLAR,
YENİ BİR AVRUPA YARATILMASI HEDEFİNİN BAŞLANGIÇ NOKTASI OLARAK KABUL EDİLEN SCHUMAN DEKLARASYONU'NUN 50. YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE ATATÜRK'ÜN MEKÂNINDA SİZLERE HİTAP ETMEKTEN BÜYÜK BİR MUTLULUK DUYUYORUM.
BU YIL İLK KEZ AVRUPA BİRLİĞİ ÜYESİ VE ÜYELİĞE ADAY DİĞER ORTAKLARIMIZLA BİRLİKTE 9 MAYIS AVRUPA GÜNÜ'NÜ KUTLUYORUZ. HEMEN ARKASINDAN DA TÜRKİYE'NİN DEMOKRASİ TARİHİNDEKİ TEMEL DÖNÜM NOKTASI OLAN 14 MAYIS 1950'NİN 50. YILDÖNÜMÜNÜ İDRAK EDECEĞİZ. BU İKİ TARİHİ DÖNÜM NOKTASININ BU DENLİ BİRBİRİNE YAKIN OLMASI BİZATİHİ ANLAMLIDIR. YENİ BİR AVRUPA İNŞA ETME DÜŞÜNCESİ BİR DEMOKRATİK BÜTÜNLEŞME PROJESİDİR. TÜRKİYE, AYNI DEMOKRATİK DEĞER VE İDEALLERİ PAYLAŞAN ÜLKELERİN ORTAKLIĞI ZEMİNİNDE YÜKSELECEK BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA FİKRİNE YÜREKTEN İNANMAKTA, BU HEYECAN VERİCİ PROJEYİ BAŞLANGIÇTAN İTİBAREN DESTEKLEMEKTEDİR. DAHA 1967 YILINDA BRÜKSEL'DEKİ ORTAKLIK KONSEYİ TOPLANTISI SIRASINDA ZAMANIN BAŞBAKANI OLARAK YAPTIĞIM KONUŞMADA, "TÜRKİYE İÇİN AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU DEMOKRASİ DÜZENİNİN GERÇEK BİR BAŞARISIDIR" DEMİŞTİM. BUGÜN KITAMIZIN DEMOKRASİ İDEALİ ETRAFINDA BÜTÜNLEŞME HEDEFİNE HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA YAKLAŞMIŞ OLMASI TARİH ÖNÜNDE HEPİMİZE BÜYÜK BİR SORUMLULUK YÜKLEMEKTEDİR.
AVRUPA'DA SİYASİ, İDEOLOJİK, DİNİ VE ETNİK AYRILIKLARIN SEBEP OLDUĞU BİRÇOK ÇATIŞMA VE SAVAŞLA DOLU BİR BİNYILI GERİDE BIRAKTIK. HENÜZ İLK AYLARINI YAŞAMAKTA OLDUĞUMUZ YENİ BİNYILI FARKLI KILMAK İÇİN ELİMİZDEKİ EN ÖNEMLİ ARAÇ DEMOKRATİK AVRUPA PROJESİDİR. İNSANLARIN EŞİTLİĞİ, ÖZGÜRLÜĞÜ VE KARDEŞLİĞİ İLKELERİNİN BELİRLEDİĞİ AVRUPALILIK KİMLİĞİ BARIŞ, REFAH VE İSTİKRARIN ANAHTARIDIR. BU KİMLİK, HİÇBİR ŞEKİLDE DİNİ TEMELLERE DAYANMAMALIDIR. BU KİMLİĞİN TEMEL DAYANAĞINI AVRUPA'NIN BÜYÜK ACILARLA DOLU OLAN VE BİZİM DE PARÇASI OLDUĞUMUZ TARİHİ TECRÜBESİNİN ÜRÜNÜ OLAN DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARINA VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNE SAYGI GİBİ DEĞERLER OLUŞTURMALIDIR. BU KİMLİK DİNÎ VE ETNİK TEMELDE AYIRIMCILIĞA, IRKÇILIĞA VE YABANCI DÜŞMANLIĞINA KARŞI VERİLECEK ORTAK MÜCADELEYLE GELİŞTİRİLMELİDİR.
1963 YILINDA İSMET İNÖNÜ'NÜN "BEŞERİYET TARİHİ BOYUNCA İNSAN ZEKASININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESER" OLARAK TANIMLADIĞI AVRUPA BİRLİĞİ, BUGÜN KITAMIZDAKİ İNSANLARIN HEMEN HEPSİ İÇİN BİR ORTAK İDEAL, BİR CAZİBE MERKEZİDİR. BU HEDEF BİRLİĞİ, ULUSAL VATANDAŞLIK KİMLİĞİNİN AVRUPA VATANDAŞLIĞI KİMLİĞİ İLE ZENGİNLEŞMESİ İÇİN ALTIN BİR FIRSAT YARATMAKTADIR. BU ALTIN FIRSAT ANCAK, AVRUPA BİRLİĞİ KÜLTÜREL FARKLILIKLARI ZENGİNLİK KAYNAĞI OLARAK GÖRDÜĞÜ TAKDİRDE HAYATA GEÇİRİLEBİLİR.
HELSİNKİ'DEKİ AB ZİRVESİ'NDE 10 ARALIK 1999 TARİHİNDE TÜRKİYE'NİN TAM ÜYELİĞE ADAYLIĞINI TESCİL EDEN KARAR İŞTE BU BAĞLAMDA SADECE TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ BAKIMINDAN DEĞİL, AVRUPA TARİHİ BAKIMINDAN DA BİR MİLÂT OLMA POTANSİYELİNİ TAŞIMAKTADIR. AVRUPA BİRLİĞİ BU KARARIYLA DİNİ FARKLILIKLAR TEMELİNDE AYIRIMCILIK HEDEFİNİ GÜDENLERE KARŞI TAVRINI AÇIKÇA ORTAYA KOYMUŞTUR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN DİN TEMELİNDE TARİF EDİLMESİ YÖNÜNDEKİ EĞİLİMLERE DUR DİYEN BU KARAR, DİNİ, ETNİK, KÜLTÜREL, İDEOLOJİK BÖLÜNMELER VE ÇATIŞMALARLA DOLU GEÇTİĞİMİZ BİNYILA DA ANLAMLI BİR NOKTA KOYMUŞTUR. AVRUPA'NIN TARİHİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLATILMIŞTIR. BU DÖNEM ESKİSİNDEN FARKLI OLACAKTIR. ANASAYAL DEMOKRASİLER DAYANIŞMASI ÜZERİNE BİNA EDİLMİŞ BİR BİRLEŞMİŞ AVRUPA UFUKTA GÖZÜKMEKTEDİR. HEP BİRLİKTE İNŞA EDECEĞİMİZ BU YENİ AVRUPA, JEAN MONET'İN DEDİĞİ GİBİ, "DÜNYANIN GELİŞMESİNE AHLÂKİ BİR KATKI GETİRME" GÜCÜNE DE SAHİP OLACAK, ULUSAL KİMLİKLE AVRUPA KİMLİĞİNİ BAĞDAŞTIRAN ANAYASAL VATANDAŞLIK KAVRAMI ZEMİNİNDE KURULACAKTIR.
CUMHURBAŞKANI OLARAK GÖREV SÜREMİN SONUNA YAKLAŞIRKEN TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİNE TAM ÜYELİK YOLUNDA TARİHİ BİR DÖNEMECİ GERİDE BIRAKMIŞ OLDUĞUNU GÖRMEK BENİM İÇİN ÖZEL BİR ANLAM TAŞIMAKTADIR. TÜRKİYESİZ AVRUPA, AVRUPASIZ TÜRKİYE OLAMAYACAĞI FİKRİNİ VE DEMOKRATİK DEĞERLERİ HER ZAMAN SAVUNMUŞ, BU UĞURDA MÜCADELE ETMİŞ VE TÜRKİYE'NİN AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİ İÇİNDE HAKETTİĞİ YERİ ALMASI İÇİN ATILAN ADIMLARIN SORUMLULUĞUNU HEYECAN, COŞKU VE İNANÇLA ÜSTLENMİŞ BİR SİYASETÇİ OLARAK BUGÜN GELECEĞE DAHA BÜYÜK BİR UMUT VE İYİMSERLİKLE BAKIYORUM. BU BAĞLAMDA ÖZELLİKLE ALTINI ÇİZMEK İSTEDİĞİM HUSUS, TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİĞİNİN ARTIK HER İKİ TARAF İÇİN DE GERİYE DÖNÜŞÜ MÜMKÜN OLMAYAN BİR YOLA GİRMİŞ OLMASIDIR. BAZI ÇEVRELERİN HÂLÂ TÜRKİYE'NİN AVRUPA'YA AİDİYETİNİ SORGULAMALARINI TARİHİN ÇARKI İÇİNDE YOK OLACAK SAĞLIKSIZ BİR RUH HALİ OLARAK GÖRÜYORUM. EVET, ADAYLIK YOLUN SONU DEĞİLDİR. ANCAK TÜRKİYE, TAM ÜYELİK ADAYLIĞININ KENDİSİNE YÜKLEDİĞİ GÖREV VE SORUMLULUKLARIN BİLİNCİNDE OLDUĞUNU, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK İÇİN VAZEDİLMİŞ BULUNAN KRİTERLERE UYUM SAĞLAMANIN BİRİNCİ ÖNCELİĞİ OLDUĞUNU İLAN ETMİŞ, BU DOĞRULTUDA HAREKETE GEÇMİŞTİR.
HELSİNKİ ZİRVESİ KARARINDAKİ İFADEYLE "DİĞER ADAY ÜLKELERLE AYNI KISTASLARA TÂBİ OLARAK BİRLİĞE KATILMAYA YÖNELMİŞ BİR ADAY ÜLKE" OLAN TÜRKİYE, ESASEN BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA BAŞLATMIŞ BULUNDUĞU REFORM SÜRECİNİ ARTIK HER ALANDA DAHA DA HIZLANDIRARAK SÜRDÜRME SORUMLULUĞUYLA KARŞI KARŞIYA KARŞIYADIR. BUNDAN BÖYLE NE ZAMAN TAM ÜYE OLACAĞIMIZI BELİRLEMENİN BİRAZ DA KENDİ ELİMİZDE OLDUĞU ŞUURUNA SAHİP OLMALIYIZ. TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN TEMELİNDE YATAN ÇAĞDAŞ UYGARLIK DÜZEYİNİN ÜZERİNE ÇIKMA İDDİASININ SOMUTLAŞTIĞI HEDEFİ HER ALANDA AVRUPA BİRLİĞİ STANDARTLARINI YAKALAMAK OLARAK GÖRÜYORUZ. BU DOĞRULTUDA GEREKLİ ULUSAL MUTABAKAT TÜRKİYE'DE MEVCUTTUR. BU ULUSAL MUTABAKATI ULUSAL BİR SEFERBERLİĞE DÖNÜŞTÜRME GAYRETİ İÇİNDEYİZ. SADECE DEVLET KURUMLARIMIZIN DEĞİL, YEREL YÖNETİMLERİMİZ, ÜNİVERSİTELERİMİZ, İŞADAMLARIMIZ, SENDİKALARIMIZ, SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİMİZ VE HER BİR VATANDAŞIMIZIN BU ULUSAL SEFERBERLİKTE KENDİ PAYLARINA DÜŞEN GÖREVİ ÜSTLENECEKLERİNE İNANCIM TAMDIR.
DEĞERLİ KONUKLAR,
AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK SÜRECİNDE HANGİ KRİTERLERE UYMAMIZ GEREKTİĞİ BELLİDİR. SADECE KOPENHAG KRİTERLERİNE DEĞİL, MAASTRİCHT ŞABLONUNA VE AVRUPA PARASAL BİRLİĞİ ŞARTLARINA UYUM SAĞLAMAK İÇİN DE HAZIRLANMAK DURUMUNDAYIZ. BU, ESASEN, TÜRKİYE'NİN DAHA İLERİYE GİTMEK, DAHA ZENGİNLEŞMEK, REFAH VE MUTLULUĞA DAHA ÇABUK ULAŞMAK İÇİN KENDİ KENDİSİNE KOYDUĞU BİR HEDEFTİR. DOLAYISIYLA, AB TAM ÜYELİĞİNE HAZIRLIK BİZİM İÇİN KAPSAMLI BİR DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM PROJESİDİR. TÜRKİYE, BU PROJEYİ BAŞARIYLA HAYATA GEÇİRMEYE KARARLIDIR.
ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE AB İLE İLİŞKİLERİMİZİ TARİF EDERKEN KULLANACAĞIMIZ ANAHTAR KELİME "UYUM" OLACAKTIR. UYUM SÜRECİ BİR MUKAVEMET KOŞUSUNA BENZEMEKTEDİR. BURADA ÖNEMLİ OLAN, HİÇ ARA VERMEDEN KOŞMAK VE YARIŞI SONUÇLANDIRMAKTIR. ANCAK HİÇ ŞÜPHESİZ, YARIŞA KATILAN DİĞER ÜLKELERDEN GERİDE KALMAMAK DA ÖNEMLİDİR. BU İTİBARLA, HELSİNKİ ZİRVESİ'NDE BAŞLAYAN YENİ DİNAMİĞİN ZAMAN UNSURUNU İYİ DEĞERLENDİRMEMİZ VE RİTMİMİZİ DÜŞÜRMEMEMİZ GEREKMEKTEDİR.
BURADAN TÜM TÜRKİYE'YE BİR ÇAĞRIDA BULUNMAK İSTİYORUM: AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAK BİZİM KENDİ ÖZGÜR İRADEMİZLE YAPTIĞIMIZ BİR TERCİHTİR. KİMSE BİZİ ZORLA AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE YAPACAK DEĞİLDİR. ÖYLEYSE, BİR YANDAN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAYA ÇALIŞIRKEN, DİĞER YANDAN GERÇEKLEŞTİRMEK ZORUNDA OLDUĞUMUZ REFORMLAR KONUSUNDA DIŞ BASKIDAN BAHSETME ÇELİŞKİSİNDEN BİR AN ÖNCE KURTULUNMALIDIR. AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAK İÇİN GEREKLİ OLAN STANDARTLARA UYMAK İSTEMİYORSAK, BU KONUDAKİ İRADEMİZDE BİR EKSİKLİK VAR DEMEKTİR. EĞER BU İRADEMİZDE SAMİMİYSEK KENDİMİZİ BİR AN ÖNCE HER ALANDA AVRUPA BİRLİĞİ ÇITASINA GÖRE AYARLAMAMIZ, HAYATIN HER ALANINI KAPSAYACAK BİR ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİNİ GERÇEKLEŞTİRMEMİZ GEREKMEKTEDİR. KAYBEDECEK VAKTİMİZ YOKTUR.
1. DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARINA SAYGI VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ BAĞLAMINDA EKSİKLİKLERİMİZİ GİDERMELİYİZ. KURULUŞUNDAN İTİBAREN AVRUPA KONSEYİ'NİN ÜYESİ OLAN VE DOLAYISIYLA AVRUPA HUKUK SİSTEMİNİN İÇİNDE YER ALAN TÜRKİYE, AVRUPA SÖZLEŞMELERİ İÇİNDE HENÜZ TARAF OLMADIKLARINA BİR AN ÖNCE TARAF OLMALI, TARAF OLDUKLARINA DA YÜKÜMLÜLÜKLERİNE UYGUN OLARAK TAM UYUM SAĞLAMALIDIR. ANAYASALAR DEVLETİN TEMEL KURULUŞU İLE BİREYLERİN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNİ BELİRLEYEN TOPLUMSAL SÖZLEŞMELERDİR. ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN GELİŞMESİYLE ANAYASALAR DA ULUSLARARASI DENETİME AÇILMIŞTIR. BU GELİŞMEDE AVRUPA ÖNCÜ BİR ROL OYNAMIŞTIR. DAHA ÖNCE MÜTEADDİT DEFALAR VURGULADIĞIM ÜZERE, 1982 ANAYASASI BİR ASKERİ MÜDAHALE SONUCU HAZIRLANDIĞINDAN VE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERLE İLGİLİ BÖLÜMÜ BİR İSTİSNALAR REJİMİNE TABİ OLDUĞUNDAN ÜLKEMİZ ANAYASASI İLE İLGİLİ YOĞUN ELEŞTİRİLERE MUHATAP KALMAKTADIR. BİNAENALEYH, TBMM'DE SON OLARAK YAPTIĞIM KONUŞMADA DA VURGULADIĞIM GİBİ, TÜRKİYE ANAYASANIN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERLE İLGİLİ BÖLÜMÜNÜ ULUSLARARASI TAAHHÜTLERİYLE MUTLAKA UYUMLU HALE GETİRMELİDİR. TBMM, BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA ESASEN BAŞLATILMIŞ OLAN ÇALIŞMALARI İLERİ GÖTÜREREK, GEREKLİ ANAYASAL VE YASAL DEĞİŞİKLİKLERİ BİR AN ÖNCE GERÇEKLEŞTİRMELİDİR.
2. TÜRKİYE, AB MÜKTESEBATINA UYUM ÇALIŞMALARINI YAPARKEN, İDARİ YAPISINI DA YENİDEN GÖZDEN GEÇİRMELİ, AVRUPA BİRLİĞİ'NİN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞEKİLDE VATANDAŞA EN YAKIN DÜZEYDE KARAR ALAN BİR DEVLET YAPISINI BENİMSEMELİ, DEMOKRATİK KURUMLARIN İSTİKRARI SAĞLANMALIDIR.
3. TÜRKİYE KAPSAMLI BİR ADLİ REFORM GERÇEKLEŞTİREREK YARGININ HIZLI, ADİL VE BAĞIMSIZ OLMASINI SAĞLAMALIDIR. HUKUK DEVLETİ OLMANIN GEREKLERİNDEN BİRİ DE BUDUR.
4. EKONOMİK ALANDA BAŞLATILMIŞ OLAN REFORM ÇALIŞMALARI HIZLANDIRILARAK;
-- ENFLASYON ORANI YÜZDE 2-3 ARALIĞINA, FAİZ ORANI DA YÜZDE 5-6 ARALIĞINA İNDİRİLMELİDİR.
--TÜRK LİRASININ DEĞERİNİ KORUYACAK TEDBİRLER ALINARAK AB'NİN FİYAT İSTİKRARI KRİTERİNE UYULMALIDIR.
-- MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZ BİR YAPIYA KAVUŞTURULMALIDIR.
-- BÜTÇE AÇIĞI GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILANIN YÜZDE 3'Ü DÜZEYİNE ÇEKİLMELİ, BUNUN İÇİN DE BAŞTA TARIM REFORMU OLMAK ÜZERE TEMEL YAPISAL REFORMLAR GERÇEKLEŞTİRİLMELİDİR.
-- ÇEVREYLE BARIŞIK SANAYİLEŞMEYE HIZ KAZANDIRILMALI, TARIM MODERNLEŞTİRİLEREK KİŞİ BAŞINA DÜŞEN VERİM ARTTIRILMALI VE TARIMDA ÇALIŞAN NÜFUS ORANI AB ORTALAMASINA İNDİRİLMELİDİR. BU BAĞLAMDA, ENERJİ YATIRIM PROGRAMIMIZIN DEVAMI DA HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR.
-- KAMU İHALELERİNDE ŞEFFAFLIK SAĞLANMALIDIR.
-- ÖZELLEŞTİRME PROGRAMI SÜRATLE VE KARARLILIKLA UYGULANARAK DEVLET BANKACILIK VE SİGORTACILIK DAHİL EKONOMİK VE TİCARİ FAALİYETİN İÇİNDEN TÜMÜYLE ÇIKARILMALI, DEVLET YÖNETİMİNİN MENFAAT VE NEMA DAĞITILAN BİR YER OLMASINA SON VERİLMELİDİR.
-- YOLSUZLUKLARLA KARARLILIKLA MÜCADELE EDİLMELİ, BU BAĞLAMDA OECD VE AVRUPA KONSEYİ BÜNYESİNDE HAZIRLANMIŞ OLAN SÖZLEŞMELERE TARAF OLUNMALIDIR.
-- BAŞTA BANKACILIK VE SİGORTACILIK OLMAK ÜZERE HİZMET SEKTÖRÜNDE AB KURALLARINA VE AB İÇİNDEKİ REKABET ŞARTLARINA UYUM İÇİN ÇALIŞMALAR HEMEN BAŞLATILMALI, BU KONUYA ÖNCELİK VERİLMELİDİR.
5. TÜRKİYE'NİN BALKANLAR'DAN KAFKASYA, ORTA ASYA VE ORTA DOĞU'YA; RUSYA VE UKRAYNA'YI DA İÇİNE ALAN HAZAR VE KARADENİZ HAVZALARINDAN YUNANİSTAN VE KIBRIS'I DA BÜNYESİNDE BARINDIRAN AKDENİZ HAVZASINA UZANAN GENİŞ BİR COĞRAFYADA BİR DÜNYA DEVLETİ OLARAK OYNADIĞI AĞIRLIKLI ROL VE UYGULADIĞI AKTİF DIŞ POLİTİKANIN SÜRDÜRÜLMESİ AVRUPA BİRLİĞİ İLE BÜTÜNLEŞMEMİZ BAKIMINDAN DA FEVKALADE ÖNEMLİ VE ÖNCELİKLİ BİR KONUDUR. TÜRKİYE, AVRUPA'NIN ORTAK DEĞERLERİNİN SİYASİ, EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARIYLA BU BÖLGELERE TAŞINMASINDAKİ ANAHTAR KONUMUYLA VE DEĞİŞİK KÜLTÜRLERE HİTAP EDEBİLME YETENEĞİYLE AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİNE İLÂVE BİR GÜÇ VE ZENGİNLİK KATMAKTADIR. BU İTİBARLA, GÜNEYDOĞU AVRUPA İSTİKRAR PAKTI, KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ, ECO, KAFKASYA İSTİKRAR PAKTI ÖNERİMİZ GİBİ BÖLGESEL İŞBİRLİĞİ HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜMÜZ VE ETKİNLİĞİMİZ; BALKANLAR, ORTA DOĞU, KAFKASYA VE ORTA ASYA'DA İSTİKRAR VE REFAHIN TESİSİNDEKİ ROLÜMÜZ; YUNANİSTAN İLE GELİŞTİRDİĞİMİZ DİYALOG; KIBRIS KONUSUYLA İLGİLİ ARACILI GÖRÜŞMELER; RUSYA İLE İKİLİ VE ÇOK TARAFLI ZEMİNLERDEKİ İŞBİRLİĞİMİZ; BAKÜ-CEYHAN PETROL BORU HATTI VE DOĞAL GAZ BORU HATLARI PROJELERİNİ TAMAMLAYARAK DÜNYA ÇAPINDA BİR ENERJİ TERMİNALİ HALİNE GELMEMİZ AVRUPA İLE ORTAK GELECEĞİMİZİ İLGİLENDİREN DIŞ POLİTİKA KONULARI ARASINDADIR VE BUNLARIN ÜZERİNDE ÖZENLE DURULMAYA DEVAM EDİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
TÜRKİYE, EĞİTİMDEN SAĞLIĞA, EKONOMİDEN HUKUK VE SİYASETE HER ALANDA MUASSIR MEDENİYET SEVİYESİNİN ÜSTÜNE ÇIKMA HEDEFİNE DOĞRU YOLUNA DEVAM EDECEKTİR. BU YOL, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİKLE KESİŞMEKTEDİR. 21. YÜZYILIN İLK ON YILI İÇİNDE AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLACAĞIZ. BU İNİŞLİ-ÇIKIŞLI YOLU AB İÇİNDEKİ ORTAKLARIMIZLA BİRLİKTE ÇALIŞARAK KATEDECEĞİZ. ESASEN, HELSİNKİ ZİRVESİ'Nİ TAKİBEN TÜRKİYE İLE AB ARASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEMAS VE TOPLANTILAR AB'NİN BİRLİKTE ÇALIŞMA İRADESİNE SAHİP OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR. UZUN YILLAR SONRA 11 NİSAN 2000 TARİHİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN ORTAKLIK KONSEYİ'NİN ALDIĞI KARARLAR, İLİŞKİLERİMİZİN TAM ÜYELİK YÖNÜNDE GELİŞTİRİLMESİ AMACIYLA SOMUT ADIMLAR ATILMAKTA OLDUĞUNU KANITLAMIŞTIR. BU YAPICI BAŞLANGICIN AB İLE ORTAK MESAİMİZ NETİCESİNDE BİZİ KISA ZAMANDA HEDEFE ULAŞTIRACAĞINA YÜREKTEN İNANIYORUM.
DEĞERLİ KONUKLAR,
AVRUPA BİRLİĞİ'NİN 21. YÜZYILDAKİ KURUMSAL YAPISINI ORTAYA ÇIKARACAK REFORMLARIN AREFESİNDE OLDUĞUMUZU BİLİYORUZ. BU REFORMLAR BİRLİĞİN İLERİDE KAZANACAĞI KONUMUN PEKİŞTİRİLMESİ BAKIMINDAN OLDUĞU KADAR, GENİŞLEMENİN SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN DA HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR. BU İTİBARLA TÜRKİYE, AĞIRLIKLI OLARAK KURUMSAL REFORMUN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNE HASREDİLMİŞ OLAN HÜKÜMETLERARASI KONFERANSIN ÇALIŞMALARININ TÜM ÜYE VE ADAY ÜLKELER TARAFINDAN KABUL EDİLEBİLECEK ŞEKİLDE SONUÇLANDIRILMASINI TEMENNİ ETMEKTE, BİRLİĞİN YAPISAL DİNAMİZMİNİN GENİŞLEMEYLE BİRLİKTE KORUNMASI GEREKTİĞİNİ DEĞERLENDİRMEKTEDİR. BU ARADA, YILLARDIR AVRUPA'NIN GÜVENLİĞİNE ÖZVERİYLE KATKIDA BULUNMUŞ OLAN TÜRKİYE'NİN, AVRUPA'NIN ORTAK DIŞ VE GÜVENLİK POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI, YÖNLENDİRİLMESİ VE HAYATA GEÇİRİLMESİ BAĞLAMINDAKİ MÜSTAKBEL DÜZENLEMELERDE, BU ALANDAKİ TECRÜBE, KAZANIM VE KATKILARIYLA MÜTENASİP BİR KONUMA KAVUŞACAĞINA DA İNANMAKTAYIZ.
DEĞERLİ KONUKLAR,
"AVRUPA GÜNÜ" MÜNASEBETİYLE KITAMIZDAKİ TÜM ÜLKELERE ŞU ÇAĞRIYI YAPMAK İSTİYORUM: YENİ AVRUPA PROJESİNİN ÖNCÜLERİ MÜSTAKBEL NESİLLERE İNSAN ZEKASININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESER OLAN AVRUPA BİRLİĞİ GİBİ BİR BÜYÜK MİRAS BIRAKMIŞTIR. ONLAR, ÇATIŞMA VE HUSUMETLERİN YERİNİ İŞBİRLİĞİ, DAYANIŞMA VE ORTAK KADER BİLİNCİNİN ALACAĞI; DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARI, HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ VE EKONOMİK ÖZGÜRLÜKLER ZEMİNİNDE KALICI BARIŞIN HÜKÜM SÜRECEĞİ BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA HAYALİYLE YOLA ÇIKMIŞLARDI. ONLARIN BU HÜLYALARINI GERÇEĞE DÖNÜŞTÜRMEK FIRSATINA BUGÜN HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA YAKLAŞMIŞ BULUNUYORUZ. BU TARİHİ FIRSATI HEBA ETMEMEK BİZİM BİZDEN SONRAKİ NESİLLERE KARŞI BORCUMUZDUR. GELECEĞE BAKARKEN 21. YÜZYILIN UMUTLARLA DOLU AVRUPASINI GÖREBİLİYORUM. BU AVRUPA BİRİMİZİN MUTLULUĞUNUN DİĞERİNİN MUTSUZLUĞU ANLAMINA GELMEDİĞİ; YENİ BÖLÜNMELERE MEYDAN VERİLMEYEN; HEPİMİZİN BİRBİRİMİZİN KADERİNDE PAY SAHİBİ OLDUĞU; DEMOKRAT, MÜREFFEH VE BARIŞ İÇİNDE BİR AVRUPA OLACAKTIR. TÜRKİYE, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLARAK BU YENİ AVRUPA'NIN KURULMASI HEDEFİNE KARARLI BİÇİMDE KATKIDA BULUNACAK, AVRUPA BİRLİĞİ'NİN ÇOĞULCU YAPISINA DEMOKRASİ, LAİKLİK VE İSLAMI BAĞDAŞTIRMIŞ BİR ÜLKE OLARAK İLAVE BİR ZENGİNLİK KAZANDIRACAKTIR. BEN NEREDE OLURSAM OLAYIM, BU BÜYÜK PROJEYE HİZMET ETMEYE DEVAM EDECEĞİM. GELİN, GÜÇLERİMİZİ BİRLEŞTİRELİM VE GERÇEK MANÂDA BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA'YI ELBİRLİĞİYLE KURALIM.
DEĞERLİ KONUKLAR,
YENİ BİR AVRUPA YARATILMASI HEDEFİNİN BAŞLANGIÇ NOKTASI OLARAK KABUL EDİLEN SCHUMAN DEKLARASYONU'NUN 50. YILDÖNÜMÜ MÜNASEBETİYLE ATATÜRK'ÜN MEKÂNINDA SİZLERE HİTAP ETMEKTEN BÜYÜK BİR MUTLULUK DUYUYORUM.
BU YIL İLK KEZ AVRUPA BİRLİĞİ ÜYESİ VE ÜYELİĞE ADAY DİĞER ORTAKLARIMIZLA BİRLİKTE 9 MAYIS AVRUPA GÜNÜ'NÜ KUTLUYORUZ. HEMEN ARKASINDAN DA TÜRKİYE'NİN DEMOKRASİ TARİHİNDEKİ TEMEL DÖNÜM NOKTASI OLAN 14 MAYIS 1950'NİN 50. YILDÖNÜMÜNÜ İDRAK EDECEĞİZ. BU İKİ TARİHİ DÖNÜM NOKTASININ BU DENLİ BİRBİRİNE YAKIN OLMASI BİZATİHİ ANLAMLIDIR. YENİ BİR AVRUPA İNŞA ETME DÜŞÜNCESİ BİR DEMOKRATİK BÜTÜNLEŞME PROJESİDİR. TÜRKİYE, AYNI DEMOKRATİK DEĞER VE İDEALLERİ PAYLAŞAN ÜLKELERİN ORTAKLIĞI ZEMİNİNDE YÜKSELECEK BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA FİKRİNE YÜREKTEN İNANMAKTA, BU HEYECAN VERİCİ PROJEYİ BAŞLANGIÇTAN İTİBAREN DESTEKLEMEKTEDİR. DAHA 1967 YILINDA BRÜKSEL'DEKİ ORTAKLIK KONSEYİ TOPLANTISI SIRASINDA ZAMANIN BAŞBAKANI OLARAK YAPTIĞIM KONUŞMADA, "TÜRKİYE İÇİN AVRUPA EKONOMİK TOPLULUĞU DEMOKRASİ DÜZENİNİN GERÇEK BİR BAŞARISIDIR" DEMİŞTİM. BUGÜN KITAMIZIN DEMOKRASİ İDEALİ ETRAFINDA BÜTÜNLEŞME HEDEFİNE HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA YAKLAŞMIŞ OLMASI TARİH ÖNÜNDE HEPİMİZE BÜYÜK BİR SORUMLULUK YÜKLEMEKTEDİR.
AVRUPA'DA SİYASİ, İDEOLOJİK, DİNİ VE ETNİK AYRILIKLARIN SEBEP OLDUĞU BİRÇOK ÇATIŞMA VE SAVAŞLA DOLU BİR BİNYILI GERİDE BIRAKTIK. HENÜZ İLK AYLARINI YAŞAMAKTA OLDUĞUMUZ YENİ BİNYILI FARKLI KILMAK İÇİN ELİMİZDEKİ EN ÖNEMLİ ARAÇ DEMOKRATİK AVRUPA PROJESİDİR. İNSANLARIN EŞİTLİĞİ, ÖZGÜRLÜĞÜ VE KARDEŞLİĞİ İLKELERİNİN BELİRLEDİĞİ AVRUPALILIK KİMLİĞİ BARIŞ, REFAH VE İSTİKRARIN ANAHTARIDIR. BU KİMLİK, HİÇBİR ŞEKİLDE DİNİ TEMELLERE DAYANMAMALIDIR. BU KİMLİĞİN TEMEL DAYANAĞINI AVRUPA'NIN BÜYÜK ACILARLA DOLU OLAN VE BİZİM DE PARÇASI OLDUĞUMUZ TARİHİ TECRÜBESİNİN ÜRÜNÜ OLAN DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARINA VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜNE SAYGI GİBİ DEĞERLER OLUŞTURMALIDIR. BU KİMLİK DİNÎ VE ETNİK TEMELDE AYIRIMCILIĞA, IRKÇILIĞA VE YABANCI DÜŞMANLIĞINA KARŞI VERİLECEK ORTAK MÜCADELEYLE GELİŞTİRİLMELİDİR.
1963 YILINDA İSMET İNÖNÜ'NÜN "BEŞERİYET TARİHİ BOYUNCA İNSAN ZEKASININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESER" OLARAK TANIMLADIĞI AVRUPA BİRLİĞİ, BUGÜN KITAMIZDAKİ İNSANLARIN HEMEN HEPSİ İÇİN BİR ORTAK İDEAL, BİR CAZİBE MERKEZİDİR. BU HEDEF BİRLİĞİ, ULUSAL VATANDAŞLIK KİMLİĞİNİN AVRUPA VATANDAŞLIĞI KİMLİĞİ İLE ZENGİNLEŞMESİ İÇİN ALTIN BİR FIRSAT YARATMAKTADIR. BU ALTIN FIRSAT ANCAK, AVRUPA BİRLİĞİ KÜLTÜREL FARKLILIKLARI ZENGİNLİK KAYNAĞI OLARAK GÖRDÜĞÜ TAKDİRDE HAYATA GEÇİRİLEBİLİR.
HELSİNKİ'DEKİ AB ZİRVESİ'NDE 10 ARALIK 1999 TARİHİNDE TÜRKİYE'NİN TAM ÜYELİĞE ADAYLIĞINI TESCİL EDEN KARAR İŞTE BU BAĞLAMDA SADECE TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ BAKIMINDAN DEĞİL, AVRUPA TARİHİ BAKIMINDAN DA BİR MİLÂT OLMA POTANSİYELİNİ TAŞIMAKTADIR. AVRUPA BİRLİĞİ BU KARARIYLA DİNİ FARKLILIKLAR TEMELİNDE AYIRIMCILIK HEDEFİNİ GÜDENLERE KARŞI TAVRINI AÇIKÇA ORTAYA KOYMUŞTUR. AVRUPA BİRLİĞİ'NİN DİN TEMELİNDE TARİF EDİLMESİ YÖNÜNDEKİ EĞİLİMLERE DUR DİYEN BU KARAR, DİNİ, ETNİK, KÜLTÜREL, İDEOLOJİK BÖLÜNMELER VE ÇATIŞMALARLA DOLU GEÇTİĞİMİZ BİNYILA DA ANLAMLI BİR NOKTA KOYMUŞTUR. AVRUPA'NIN TARİHİNDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLATILMIŞTIR. BU DÖNEM ESKİSİNDEN FARKLI OLACAKTIR. ANASAYAL DEMOKRASİLER DAYANIŞMASI ÜZERİNE BİNA EDİLMİŞ BİR BİRLEŞMİŞ AVRUPA UFUKTA GÖZÜKMEKTEDİR. HEP BİRLİKTE İNŞA EDECEĞİMİZ BU YENİ AVRUPA, JEAN MONET'İN DEDİĞİ GİBİ, "DÜNYANIN GELİŞMESİNE AHLÂKİ BİR KATKI GETİRME" GÜCÜNE DE SAHİP OLACAK, ULUSAL KİMLİKLE AVRUPA KİMLİĞİNİ BAĞDAŞTIRAN ANAYASAL VATANDAŞLIK KAVRAMI ZEMİNİNDE KURULACAKTIR.
CUMHURBAŞKANI OLARAK GÖREV SÜREMİN SONUNA YAKLAŞIRKEN TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİNE TAM ÜYELİK YOLUNDA TARİHİ BİR DÖNEMECİ GERİDE BIRAKMIŞ OLDUĞUNU GÖRMEK BENİM İÇİN ÖZEL BİR ANLAM TAŞIMAKTADIR. TÜRKİYESİZ AVRUPA, AVRUPASIZ TÜRKİYE OLAMAYACAĞI FİKRİNİ VE DEMOKRATİK DEĞERLERİ HER ZAMAN SAVUNMUŞ, BU UĞURDA MÜCADELE ETMİŞ VE TÜRKİYE'NİN AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİ İÇİNDE HAKETTİĞİ YERİ ALMASI İÇİN ATILAN ADIMLARIN SORUMLULUĞUNU HEYECAN, COŞKU VE İNANÇLA ÜSTLENMİŞ BİR SİYASETÇİ OLARAK BUGÜN GELECEĞE DAHA BÜYÜK BİR UMUT VE İYİMSERLİKLE BAKIYORUM. BU BAĞLAMDA ÖZELLİKLE ALTINI ÇİZMEK İSTEDİĞİM HUSUS, TÜRKİYE'NİN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİĞİNİN ARTIK HER İKİ TARAF İÇİN DE GERİYE DÖNÜŞÜ MÜMKÜN OLMAYAN BİR YOLA GİRMİŞ OLMASIDIR. BAZI ÇEVRELERİN HÂLÂ TÜRKİYE'NİN AVRUPA'YA AİDİYETİNİ SORGULAMALARINI TARİHİN ÇARKI İÇİNDE YOK OLACAK SAĞLIKSIZ BİR RUH HALİ OLARAK GÖRÜYORUM. EVET, ADAYLIK YOLUN SONU DEĞİLDİR. ANCAK TÜRKİYE, TAM ÜYELİK ADAYLIĞININ KENDİSİNE YÜKLEDİĞİ GÖREV VE SORUMLULUKLARIN BİLİNCİNDE OLDUĞUNU, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK İÇİN VAZEDİLMİŞ BULUNAN KRİTERLERE UYUM SAĞLAMANIN BİRİNCİ ÖNCELİĞİ OLDUĞUNU İLAN ETMİŞ, BU DOĞRULTUDA HAREKETE GEÇMİŞTİR.
HELSİNKİ ZİRVESİ KARARINDAKİ İFADEYLE "DİĞER ADAY ÜLKELERLE AYNI KISTASLARA TÂBİ OLARAK BİRLİĞE KATILMAYA YÖNELMİŞ BİR ADAY ÜLKE" OLAN TÜRKİYE, ESASEN BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA BAŞLATMIŞ BULUNDUĞU REFORM SÜRECİNİ ARTIK HER ALANDA DAHA DA HIZLANDIRARAK SÜRDÜRME SORUMLULUĞUYLA KARŞI KARŞIYA KARŞIYADIR. BUNDAN BÖYLE NE ZAMAN TAM ÜYE OLACAĞIMIZI BELİRLEMENİN BİRAZ DA KENDİ ELİMİZDE OLDUĞU ŞUURUNA SAHİP OLMALIYIZ. TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN TEMELİNDE YATAN ÇAĞDAŞ UYGARLIK DÜZEYİNİN ÜZERİNE ÇIKMA İDDİASININ SOMUTLAŞTIĞI HEDEFİ HER ALANDA AVRUPA BİRLİĞİ STANDARTLARINI YAKALAMAK OLARAK GÖRÜYORUZ. BU DOĞRULTUDA GEREKLİ ULUSAL MUTABAKAT TÜRKİYE'DE MEVCUTTUR. BU ULUSAL MUTABAKATI ULUSAL BİR SEFERBERLİĞE DÖNÜŞTÜRME GAYRETİ İÇİNDEYİZ. SADECE DEVLET KURUMLARIMIZIN DEĞİL, YEREL YÖNETİMLERİMİZ, ÜNİVERSİTELERİMİZ, İŞADAMLARIMIZ, SENDİKALARIMIZ, SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİMİZ VE HER BİR VATANDAŞIMIZIN BU ULUSAL SEFERBERLİKTE KENDİ PAYLARINA DÜŞEN GÖREVİ ÜSTLENECEKLERİNE İNANCIM TAMDIR.
DEĞERLİ KONUKLAR,
AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİK SÜRECİNDE HANGİ KRİTERLERE UYMAMIZ GEREKTİĞİ BELLİDİR. SADECE KOPENHAG KRİTERLERİNE DEĞİL, MAASTRİCHT ŞABLONUNA VE AVRUPA PARASAL BİRLİĞİ ŞARTLARINA UYUM SAĞLAMAK İÇİN DE HAZIRLANMAK DURUMUNDAYIZ. BU, ESASEN, TÜRKİYE'NİN DAHA İLERİYE GİTMEK, DAHA ZENGİNLEŞMEK, REFAH VE MUTLULUĞA DAHA ÇABUK ULAŞMAK İÇİN KENDİ KENDİSİNE KOYDUĞU BİR HEDEFTİR. DOLAYISIYLA, AB TAM ÜYELİĞİNE HAZIRLIK BİZİM İÇİN KAPSAMLI BİR DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM PROJESİDİR. TÜRKİYE, BU PROJEYİ BAŞARIYLA HAYATA GEÇİRMEYE KARARLIDIR.
ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE AB İLE İLİŞKİLERİMİZİ TARİF EDERKEN KULLANACAĞIMIZ ANAHTAR KELİME "UYUM" OLACAKTIR. UYUM SÜRECİ BİR MUKAVEMET KOŞUSUNA BENZEMEKTEDİR. BURADA ÖNEMLİ OLAN, HİÇ ARA VERMEDEN KOŞMAK VE YARIŞI SONUÇLANDIRMAKTIR. ANCAK HİÇ ŞÜPHESİZ, YARIŞA KATILAN DİĞER ÜLKELERDEN GERİDE KALMAMAK DA ÖNEMLİDİR. BU İTİBARLA, HELSİNKİ ZİRVESİ'NDE BAŞLAYAN YENİ DİNAMİĞİN ZAMAN UNSURUNU İYİ DEĞERLENDİRMEMİZ VE RİTMİMİZİ DÜŞÜRMEMEMİZ GEREKMEKTEDİR.
BURADAN TÜM TÜRKİYE'YE BİR ÇAĞRIDA BULUNMAK İSTİYORUM: AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAK BİZİM KENDİ ÖZGÜR İRADEMİZLE YAPTIĞIMIZ BİR TERCİHTİR. KİMSE BİZİ ZORLA AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE YAPACAK DEĞİLDİR. ÖYLEYSE, BİR YANDAN AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAYA ÇALIŞIRKEN, DİĞER YANDAN GERÇEKLEŞTİRMEK ZORUNDA OLDUĞUMUZ REFORMLAR KONUSUNDA DIŞ BASKIDAN BAHSETME ÇELİŞKİSİNDEN BİR AN ÖNCE KURTULUNMALIDIR. AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLMAK İÇİN GEREKLİ OLAN STANDARTLARA UYMAK İSTEMİYORSAK, BU KONUDAKİ İRADEMİZDE BİR EKSİKLİK VAR DEMEKTİR. EĞER BU İRADEMİZDE SAMİMİYSEK KENDİMİZİ BİR AN ÖNCE HER ALANDA AVRUPA BİRLİĞİ ÇITASINA GÖRE AYARLAMAMIZ, HAYATIN HER ALANINI KAPSAYACAK BİR ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİNİ GERÇEKLEŞTİRMEMİZ GEREKMEKTEDİR. KAYBEDECEK VAKTİMİZ YOKTUR.
1. DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARINA SAYGI VE HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ BAĞLAMINDA EKSİKLİKLERİMİZİ GİDERMELİYİZ. KURULUŞUNDAN İTİBAREN AVRUPA KONSEYİ'NİN ÜYESİ OLAN VE DOLAYISIYLA AVRUPA HUKUK SİSTEMİNİN İÇİNDE YER ALAN TÜRKİYE, AVRUPA SÖZLEŞMELERİ İÇİNDE HENÜZ TARAF OLMADIKLARINA BİR AN ÖNCE TARAF OLMALI, TARAF OLDUKLARINA DA YÜKÜMLÜLÜKLERİNE UYGUN OLARAK TAM UYUM SAĞLAMALIDIR. ANAYASALAR DEVLETİN TEMEL KURULUŞU İLE BİREYLERİN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİNİ BELİRLEYEN TOPLUMSAL SÖZLEŞMELERDİR. ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN GELİŞMESİYLE ANAYASALAR DA ULUSLARARASI DENETİME AÇILMIŞTIR. BU GELİŞMEDE AVRUPA ÖNCÜ BİR ROL OYNAMIŞTIR. DAHA ÖNCE MÜTEADDİT DEFALAR VURGULADIĞIM ÜZERE, 1982 ANAYASASI BİR ASKERİ MÜDAHALE SONUCU HAZIRLANDIĞINDAN VE HAK VE ÖZGÜRLÜKLERLE İLGİLİ BÖLÜMÜ BİR İSTİSNALAR REJİMİNE TABİ OLDUĞUNDAN ÜLKEMİZ ANAYASASI İLE İLGİLİ YOĞUN ELEŞTİRİLERE MUHATAP KALMAKTADIR. BİNAENALEYH, TBMM'DE SON OLARAK YAPTIĞIM KONUŞMADA DA VURGULADIĞIM GİBİ, TÜRKİYE ANAYASANIN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERLE İLGİLİ BÖLÜMÜNÜ ULUSLARARASI TAAHHÜTLERİYLE MUTLAKA UYUMLU HALE GETİRMELİDİR. TBMM, BU HEDEF DOĞRULTUSUNDA ESASEN BAŞLATILMIŞ OLAN ÇALIŞMALARI İLERİ GÖTÜREREK, GEREKLİ ANAYASAL VE YASAL DEĞİŞİKLİKLERİ BİR AN ÖNCE GERÇEKLEŞTİRMELİDİR.
2. TÜRKİYE, AB MÜKTESEBATINA UYUM ÇALIŞMALARINI YAPARKEN, İDARİ YAPISINI DA YENİDEN GÖZDEN GEÇİRMELİ, AVRUPA BİRLİĞİ'NİN ÖNGÖRDÜĞÜ ŞEKİLDE VATANDAŞA EN YAKIN DÜZEYDE KARAR ALAN BİR DEVLET YAPISINI BENİMSEMELİ, DEMOKRATİK KURUMLARIN İSTİKRARI SAĞLANMALIDIR.
3. TÜRKİYE KAPSAMLI BİR ADLİ REFORM GERÇEKLEŞTİREREK YARGININ HIZLI, ADİL VE BAĞIMSIZ OLMASINI SAĞLAMALIDIR. HUKUK DEVLETİ OLMANIN GEREKLERİNDEN BİRİ DE BUDUR.
4. EKONOMİK ALANDA BAŞLATILMIŞ OLAN REFORM ÇALIŞMALARI HIZLANDIRILARAK;
-- ENFLASYON ORANI YÜZDE 2-3 ARALIĞINA, FAİZ ORANI DA YÜZDE 5-6 ARALIĞINA İNDİRİLMELİDİR.
--TÜRK LİRASININ DEĞERİNİ KORUYACAK TEDBİRLER ALINARAK AB'NİN FİYAT İSTİKRARI KRİTERİNE UYULMALIDIR.
-- MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZ BİR YAPIYA KAVUŞTURULMALIDIR.
-- BÜTÇE AÇIĞI GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILANIN YÜZDE 3'Ü DÜZEYİNE ÇEKİLMELİ, BUNUN İÇİN DE BAŞTA TARIM REFORMU OLMAK ÜZERE TEMEL YAPISAL REFORMLAR GERÇEKLEŞTİRİLMELİDİR.
-- ÇEVREYLE BARIŞIK SANAYİLEŞMEYE HIZ KAZANDIRILMALI, TARIM MODERNLEŞTİRİLEREK KİŞİ BAŞINA DÜŞEN VERİM ARTTIRILMALI VE TARIMDA ÇALIŞAN NÜFUS ORANI AB ORTALAMASINA İNDİRİLMELİDİR. BU BAĞLAMDA, ENERJİ YATIRIM PROGRAMIMIZIN DEVAMI DA HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR.
-- KAMU İHALELERİNDE ŞEFFAFLIK SAĞLANMALIDIR.
-- ÖZELLEŞTİRME PROGRAMI SÜRATLE VE KARARLILIKLA UYGULANARAK DEVLET BANKACILIK VE SİGORTACILIK DAHİL EKONOMİK VE TİCARİ FAALİYETİN İÇİNDEN TÜMÜYLE ÇIKARILMALI, DEVLET YÖNETİMİNİN MENFAAT VE NEMA DAĞITILAN BİR YER OLMASINA SON VERİLMELİDİR.
-- YOLSUZLUKLARLA KARARLILIKLA MÜCADELE EDİLMELİ, BU BAĞLAMDA OECD VE AVRUPA KONSEYİ BÜNYESİNDE HAZIRLANMIŞ OLAN SÖZLEŞMELERE TARAF OLUNMALIDIR.
-- BAŞTA BANKACILIK VE SİGORTACILIK OLMAK ÜZERE HİZMET SEKTÖRÜNDE AB KURALLARINA VE AB İÇİNDEKİ REKABET ŞARTLARINA UYUM İÇİN ÇALIŞMALAR HEMEN BAŞLATILMALI, BU KONUYA ÖNCELİK VERİLMELİDİR.
5. TÜRKİYE'NİN BALKANLAR'DAN KAFKASYA, ORTA ASYA VE ORTA DOĞU'YA; RUSYA VE UKRAYNA'YI DA İÇİNE ALAN HAZAR VE KARADENİZ HAVZALARINDAN YUNANİSTAN VE KIBRIS'I DA BÜNYESİNDE BARINDIRAN AKDENİZ HAVZASINA UZANAN GENİŞ BİR COĞRAFYADA BİR DÜNYA DEVLETİ OLARAK OYNADIĞI AĞIRLIKLI ROL VE UYGULADIĞI AKTİF DIŞ POLİTİKANIN SÜRDÜRÜLMESİ AVRUPA BİRLİĞİ İLE BÜTÜNLEŞMEMİZ BAKIMINDAN DA FEVKALADE ÖNEMLİ VE ÖNCELİKLİ BİR KONUDUR. TÜRKİYE, AVRUPA'NIN ORTAK DEĞERLERİNİN SİYASİ, EKONOMİK VE SOSYAL BOYUTLARIYLA BU BÖLGELERE TAŞINMASINDAKİ ANAHTAR KONUMUYLA VE DEĞİŞİK KÜLTÜRLERE HİTAP EDEBİLME YETENEĞİYLE AVRUPA BÜTÜNLEŞMESİNE İLÂVE BİR GÜÇ VE ZENGİNLİK KATMAKTADIR. BU İTİBARLA, GÜNEYDOĞU AVRUPA İSTİKRAR PAKTI, KARADENİZ EKONOMİK İŞBİRLİĞİ, ECO, KAFKASYA İSTİKRAR PAKTI ÖNERİMİZ GİBİ BÖLGESEL İŞBİRLİĞİ HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜMÜZ VE ETKİNLİĞİMİZ; BALKANLAR, ORTA DOĞU, KAFKASYA VE ORTA ASYA'DA İSTİKRAR VE REFAHIN TESİSİNDEKİ ROLÜMÜZ; YUNANİSTAN İLE GELİŞTİRDİĞİMİZ DİYALOG; KIBRIS KONUSUYLA İLGİLİ ARACILI GÖRÜŞMELER; RUSYA İLE İKİLİ VE ÇOK TARAFLI ZEMİNLERDEKİ İŞBİRLİĞİMİZ; BAKÜ-CEYHAN PETROL BORU HATTI VE DOĞAL GAZ BORU HATLARI PROJELERİNİ TAMAMLAYARAK DÜNYA ÇAPINDA BİR ENERJİ TERMİNALİ HALİNE GELMEMİZ AVRUPA İLE ORTAK GELECEĞİMİZİ İLGİLENDİREN DIŞ POLİTİKA KONULARI ARASINDADIR VE BUNLARIN ÜZERİNDE ÖZENLE DURULMAYA DEVAM EDİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
TÜRKİYE, EĞİTİMDEN SAĞLIĞA, EKONOMİDEN HUKUK VE SİYASETE HER ALANDA MUASSIR MEDENİYET SEVİYESİNİN ÜSTÜNE ÇIKMA HEDEFİNE DOĞRU YOLUNA DEVAM EDECEKTİR. BU YOL, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYELİKLE KESİŞMEKTEDİR. 21. YÜZYILIN İLK ON YILI İÇİNDE AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLACAĞIZ. BU İNİŞLİ-ÇIKIŞLI YOLU AB İÇİNDEKİ ORTAKLARIMIZLA BİRLİKTE ÇALIŞARAK KATEDECEĞİZ. ESASEN, HELSİNKİ ZİRVESİ'Nİ TAKİBEN TÜRKİYE İLE AB ARASINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN TEMAS VE TOPLANTILAR AB'NİN BİRLİKTE ÇALIŞMA İRADESİNE SAHİP OLDUĞUNU GÖSTERMEKTEDİR. UZUN YILLAR SONRA 11 NİSAN 2000 TARİHİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN ORTAKLIK KONSEYİ'NİN ALDIĞI KARARLAR, İLİŞKİLERİMİZİN TAM ÜYELİK YÖNÜNDE GELİŞTİRİLMESİ AMACIYLA SOMUT ADIMLAR ATILMAKTA OLDUĞUNU KANITLAMIŞTIR. BU YAPICI BAŞLANGICIN AB İLE ORTAK MESAİMİZ NETİCESİNDE BİZİ KISA ZAMANDA HEDEFE ULAŞTIRACAĞINA YÜREKTEN İNANIYORUM.
DEĞERLİ KONUKLAR,
AVRUPA BİRLİĞİ'NİN 21. YÜZYILDAKİ KURUMSAL YAPISINI ORTAYA ÇIKARACAK REFORMLARIN AREFESİNDE OLDUĞUMUZU BİLİYORUZ. BU REFORMLAR BİRLİĞİN İLERİDE KAZANACAĞI KONUMUN PEKİŞTİRİLMESİ BAKIMINDAN OLDUĞU KADAR, GENİŞLEMENİN SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ AÇISINDAN DA HAYATİ ÖNEM TAŞIMAKTADIR. BU İTİBARLA TÜRKİYE, AĞIRLIKLI OLARAK KURUMSAL REFORMUN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNE HASREDİLMİŞ OLAN HÜKÜMETLERARASI KONFERANSIN ÇALIŞMALARININ TÜM ÜYE VE ADAY ÜLKELER TARAFINDAN KABUL EDİLEBİLECEK ŞEKİLDE SONUÇLANDIRILMASINI TEMENNİ ETMEKTE, BİRLİĞİN YAPISAL DİNAMİZMİNİN GENİŞLEMEYLE BİRLİKTE KORUNMASI GEREKTİĞİNİ DEĞERLENDİRMEKTEDİR. BU ARADA, YILLARDIR AVRUPA'NIN GÜVENLİĞİNE ÖZVERİYLE KATKIDA BULUNMUŞ OLAN TÜRKİYE'NİN, AVRUPA'NIN ORTAK DIŞ VE GÜVENLİK POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI, YÖNLENDİRİLMESİ VE HAYATA GEÇİRİLMESİ BAĞLAMINDAKİ MÜSTAKBEL DÜZENLEMELERDE, BU ALANDAKİ TECRÜBE, KAZANIM VE KATKILARIYLA MÜTENASİP BİR KONUMA KAVUŞACAĞINA DA İNANMAKTAYIZ.
DEĞERLİ KONUKLAR,
"AVRUPA GÜNÜ" MÜNASEBETİYLE KITAMIZDAKİ TÜM ÜLKELERE ŞU ÇAĞRIYI YAPMAK İSTİYORUM: YENİ AVRUPA PROJESİNİN ÖNCÜLERİ MÜSTAKBEL NESİLLERE İNSAN ZEKASININ VÜCUDA GETİRDİĞİ EN CESUR ESER OLAN AVRUPA BİRLİĞİ GİBİ BİR BÜYÜK MİRAS BIRAKMIŞTIR. ONLAR, ÇATIŞMA VE HUSUMETLERİN YERİNİ İŞBİRLİĞİ, DAYANIŞMA VE ORTAK KADER BİLİNCİNİN ALACAĞI; DEMOKRASİ, İNSAN HAKLARI, HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ VE EKONOMİK ÖZGÜRLÜKLER ZEMİNİNDE KALICI BARIŞIN HÜKÜM SÜRECEĞİ BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA HAYALİYLE YOLA ÇIKMIŞLARDI. ONLARIN BU HÜLYALARINI GERÇEĞE DÖNÜŞTÜRMEK FIRSATINA BUGÜN HER ZAMANKİNDEN DAHA FAZLA YAKLAŞMIŞ BULUNUYORUZ. BU TARİHİ FIRSATI HEBA ETMEMEK BİZİM BİZDEN SONRAKİ NESİLLERE KARŞI BORCUMUZDUR. GELECEĞE BAKARKEN 21. YÜZYILIN UMUTLARLA DOLU AVRUPASINI GÖREBİLİYORUM. BU AVRUPA BİRİMİZİN MUTLULUĞUNUN DİĞERİNİN MUTSUZLUĞU ANLAMINA GELMEDİĞİ; YENİ BÖLÜNMELERE MEYDAN VERİLMEYEN; HEPİMİZİN BİRBİRİMİZİN KADERİNDE PAY SAHİBİ OLDUĞU; DEMOKRAT, MÜREFFEH VE BARIŞ İÇİNDE BİR AVRUPA OLACAKTIR. TÜRKİYE, AVRUPA BİRLİĞİ'NE TAM ÜYE OLARAK BU YENİ AVRUPA'NIN KURULMASI HEDEFİNE KARARLI BİÇİMDE KATKIDA BULUNACAK, AVRUPA BİRLİĞİ'NİN ÇOĞULCU YAPISINA DEMOKRASİ, LAİKLİK VE İSLAMI BAĞDAŞTIRMIŞ BİR ÜLKE OLARAK İLAVE BİR ZENGİNLİK KAZANDIRACAKTIR. BEN NEREDE OLURSAM OLAYIM, BU BÜYÜK PROJEYE HİZMET ETMEYE DEVAM EDECEĞİM. GELİN, GÜÇLERİMİZİ BİRLEŞTİRELİM VE GERÇEK MANÂDA BİRLEŞMİŞ BİR AVRUPA'YI ELBİRLİĞİYLE KURALIM.
